कृती आराखडा (Course of Action) - अभ्यास नोट्स | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
कृती आराखडा (Course of Action) - अभ्यास नोट्स
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
स्पर्धा परीक्षांमध्ये 'कृती आराखडा' (Course of Action) हा घटक अत्यंत महत्त्वाचा आहे. यामध्ये दिलेल्या समस्येवर किंवा परिस्थितीवर कोणती उपाययोजना करणे योग्य ठरेल, हे तर्कशुद्ध पद्धतीने ओळखायचे असते.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
दिलेली समस्या किंवा घटना ज्यावर उपाय शोधणे आवश्यक आहे.
समस्येचे निवारण करण्यासाठी सुचवलेला उपाय किंवा प्रशासकीय पाऊल.
महत्त्वाचे मुद्दे
- कृती आराखडा हा समस्येच्या मुळाशी जाणारा असावा.
- उपाययोजना व्यावहारिक आणि अंमलात आणण्यायोग्य असावी.
- कृती ही समस्येचे निराकरण करणारी किंवा तिची तीव्रता कमी करणारी असावी.
- अतिरेकी किंवा टोकाची भूमिका घेऊ नये.
- प्रशासकीय नियमांच्या चौकटीत राहून विचार करावा.
महत्त्वाची तथ्ये
- ही चाचणी उमेदवाराची निर्णयक्षमता तपासण्यासाठी घेतली जाते.
- MPSC आणि इतर सरकारी परीक्षांमध्ये प्रशासकीय दृष्टिकोन महत्त्वाचा असतो.
- उत्तर निवडताना 'समस्या कमी होणे' हा मुख्य निकष असावा.
उदाहरणे
उदाहरण १
विधान: शहरात पावसाळ्यात साथीच्या आजारांचे प्रमाण वाढले आहे. कृती: १. महानगरपालिकेने तातडीने स्वच्छता मोहीम राबवावी. २. नागरिकांना उकळलेले पाणी पिण्याचे आवाहन करावे. निष्कर्ष: दोन्ही कृती योग्य आहेत कारण त्या समस्येचे थेट निराकरण करतात.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: दोन्ही कृती समस्येचे निराकरण करण्यासाठी तार्किक आणि आवश्यक आहेत.
स्पष्टीकरण: कर्मचाऱ्यांना कामावरून काढणे ही टोकाची भूमिका आहे, बायोमेट्रिक प्रणाली हा योग्य उपाय आहे.
स्पष्टीकरण: दोन्ही कृती समस्येवर उपाय म्हणून प्रभावी आहेत.
स्पष्टीकरण: वृक्षारोपण आणि प्रदूषण नियंत्रण दोन्ही आवश्यक उपाय आहेत.
स्पष्टीकरण: परीक्षा रद्द करणे हा तात्पुरता उपाय आहे, सुरक्षा वाढवणे हा कायमस्वरूपी उपाय आहे.
स्पष्टीकरण: किमतीवर नियंत्रण ठेवणे हा धोरणात्मक उपाय आहे, छापे टाकणे ही टोकाची कृती आहे.
स्पष्टीकरण: इंटरनेट बंद करणे हा उपाय नाही, जनजागृती करणे हा योग्य मार्ग आहे.
स्पष्टीकरण: औषध पुरवठा करणे ही प्रशासनाची जबाबदारी आहे.
स्पष्टीकरण: दोन्ही उपाय शेतकऱ्यांच्या समस्या सोडवण्यासाठी उपयुक्त आहेत.
स्पष्टीकरण: गस्त वाढवणे हा प्रतिबंधात्मक उपाय आहे, फाशी देणे ही न्यायालयीन प्रक्रिया आहे.
स्पष्टीकरण: दोन्ही कृती मुलांच्या आरोग्यासाठी योग्य आहेत.
स्पष्टीकरण: दोन्ही उपाय अपघातांचे प्रमाण कमी करण्यासाठी आवश्यक आहेत.
स्पष्टीकरण: दोन्ही उपाय वन्यजीव संरक्षणासाठी गरजेचे आहेत.
स्पष्टीकरण: दर वाढवणे हा उपाय नाही, तपासणी करणे हा योग्य उपाय आहे.
स्पष्टीकरण: कचरा जाळणे प्रदूषण वाढवते, वर्गीकरण करणे हा योग्य उपाय आहे.
स्पष्टीकरण: दोन्ही उपाय माहिती पोहोचवण्यासाठी प्रभावी आहेत.
स्पष्टीकरण: बसेस वाढवणे हा उपाय आहे, दर वाढवणे हा नाही.
स्पष्टीकरण: दोन्ही उपाय प्रदूषण कमी करण्यासाठी आवश्यक आहेत.
स्पष्टीकरण: दोन्ही उपाय पाणी टंचाईवर मात करण्यासाठी योग्य आहेत.
स्पष्टीकरण: दोन्ही उपाय बेरोजगारी कमी करण्यासाठी उपयुक्त आहेत.