गुण आणि क्रमवारी (Marks and Ranking) | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
गुण आणि क्रमवारी (Marks and Ranking)
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
स्पर्धा परीक्षांमध्ये 'क्रमवारी' या घटकावर आधारित प्रश्न विचारले जातात. यामध्ये विद्यार्थ्यांचे गुण, त्यांचे वर्गातील स्थान किंवा रांगेतील स्थान यावर आधारित तर्कशुद्ध प्रश्न असतात. हे प्रश्न सोडवण्यासाठी गणितातील मूलभूत क्रिया आणि तार्किक विचार आवश्यक आहे.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
एका रांगेत किंवा गटात असलेल्या एकूण व्यक्तींची संख्या.
एखाद्या व्यक्तीचा रांगेतील किंवा गुणांनुसार असलेला विशिष्ट क्रमांक.
महत्त्वाचे मुद्दे
- एकाच व्यक्तीचा दोन्ही बाजूंचा क्रमांक माहित असल्यास: एकूण = (डावीकडून + उजवीकडून) - 1
- एका बाजूचा क्रमांक काढण्यासाठी: डावीकडून = (एकूण - उजवीकडून) + 1
- दोन व्यक्तींच्या जागांची अदलाबदल केल्यास नवीन स्थान काढणे.
- गुणांच्या तुलनेत 'पेक्षा जास्त' किंवा 'पेक्षा कमी' या शब्दांकडे लक्ष द्या.
महत्त्वाची तथ्ये
- वजा १ का करतो? कारण एकाच व्यक्तीची मोजणी दोन्ही बाजूंनी दोनदा होते.
- क्रमवारीचे प्रश्न सोडवताना आकृती काढल्यास चुका कमी होतात.
उदाहरणे
उदाहरण १
एका रांगेत राहुलचा डावीकडून १० वा आणि उजवीकडून १५ वा क्रमांक आहे, तर रांगेत एकूण किती मुले आहेत? उत्तर: (१० + १५) - १ = २४.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: (12 + 18) - 1 = 29.
स्पष्टीकरण: (40 - 15) + 1 = 26.
स्पष्टीकरण: (50 - 20) + 1 = 31.
स्पष्टीकरण: उत्तीर्ण = (16 + 29) - 1 = 44. एकूण = 44 + 6 = 50. (Correction: 44+6=50)
स्पष्टीकरण: 20 + 5 = 25.
स्पष्टीकरण: 15 + 9 - 1 = 23.
स्पष्टीकरण: (35 - 12) + 1 = 24.
स्पष्टीकरण: 7 + 9 + 3 = 19.
स्पष्टीकरण: 40 - (15 + 20) = 5.
स्पष्टीकरण: अ > ब > क > ड.
स्पष्टीकरण: अ ची जागा १० वरून १५ झाली (वाढ ५). म्हणून ब ची जागा १५ वरून १० होईल.
स्पष्टीकरण: (45 + 1) / 2 = 23.
स्पष्टीकरण: 12 + 10 + 5 = 27.
स्पष्टीकरण: 13 + 6 - 1 = 18.
स्पष्टीकरण: 20 + 30 + 10 = 60.
स्पष्टीकरण: 7 + 28 - 1 = 34.
स्पष्टीकरण: 5 + 6 + 2 = 13.
स्पष्टीकरण: 10 + 10 + 5 = 25.
स्पष्टीकरण: 15 + 15 + 3 = 33.
स्पष्टीकरण: 20 + 20 + 5 = 45.