MahaExam अभ्यास नोट्स

उंचीवर आधारित क्रमवारी (Height Ranking) | MahaExam

स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न

MahaExam अभ्यास नोट्स

उंचीवर आधारित क्रमवारी (Height Ranking)

महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स

परिचय

स्पर्धा परीक्षांमध्ये 'क्रमवारी' या घटकावर आधारित प्रश्न विचारले जातात. यामध्ये व्यक्तींच्या उंचीची तुलना करून त्यांचा चढता किंवा उतरता क्रम लावला जातो. हे प्रश्न तर्कशक्तीवर आधारित असतात.

सविस्तर माहिती

उंचीवर आधारित प्रश्नांमध्ये दोन किंवा अधिक व्यक्तींची तुलना केली जाते. उदा. 'अ' हा 'ब' पेक्षा उंच आहे, पण 'क' पेक्षा बुटका आहे. अशा वेळी चिन्हांचा वापर करणे सोपे पडते (उदा. > किंवा <). नेहमी मोठ्या व्यक्तीला वरच्या बाजूला किंवा डावीकडे आणि लहान व्यक्तीला खालच्या बाजूला किंवा उजवीकडे लिहावे.

महत्त्वाच्या संज्ञा

चढता क्रम

लहान उंचीकडून मोठ्या उंचीकडे जाणे.

उतरता क्रम

मोठ्या उंचीकडून लहान उंचीकडे येणे.

महत्त्वाचे मुद्दे

  • तुलना करताना 'पेक्षा' किंवा 'पेक्षा जास्त/कमी' या शब्दांकडे लक्ष द्या.
  • दिलेल्या माहितीनुसार एक रेषीय मांडणी करा.
  • अनेक व्यक्ती असल्यास चिन्हांचा वापर करा (उदा. A > B > C).
  • शेवटच्या प्रश्नाकडे लक्ष द्या (सर्वात उंच कोण किंवा सर्वात बुटका कोण विचारले आहे).

महत्त्वाची तथ्ये

  • अशा प्रश्नांमध्ये 'पण', 'परंतु', 'आणि' या शब्दांचा वापर वाक्यातील कर्त्यासाठी केला जातो.
  • तुलना करताना सर्व व्यक्तींची उंची एकाच एककात (उदा. सेमी) आहे का हे तपासावे.

उदाहरणे

उदाहरण १

अ हा ब पेक्षा उंच आहे, पण क पेक्षा बुटका आहे. तर सर्वात उंच कोण? मांडणी: क > अ > ब. उत्तर: क.

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

प्रश्न सोडवताना रफ पेपरवर चिन्हांचा वापर करा.
वाक्य वाचताना तुकडे करून माहिती लिहा.
वेळ वाचवण्यासाठी पर्यायांचा वापर करा.

⚠️ सामान्य चुका

वाक्य नीट न वाचल्यामुळे 'पेक्षा उंच' आणि 'पेक्षा बुटका' यात गल्लत करणे.
घाईत सर्वात उंच विचारले असता सर्वात बुटक्याचे नाव लिहिणे.

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न

1. अ हा ब पेक्षा उंच आहे, क हा ड पेक्षा उंच आहे, पण ब पेक्षा बुटका आहे. तर सर्वात उंच कोण?
अअ
बब
कक
डड
योग्य उत्तर: अ) अ

स्पष्टीकरण: मांडणी: अ > ब आणि क > ड > ब. अ हा क पेक्षाही उंच आहे का हे स्पष्ट नाही, पण अ हा ब पेक्षा उंच आहे आणि क हा ब पेक्षा उंच आहे. अ आणि क मध्ये तुलना दिली नाही, पण पर्यायानुसार अ सर्वात उंच आहे.
2. पाच मित्र एका रांगेत उभे आहेत. A हा B पेक्षा उंच आहे, पण C पेक्षा बुटका आहे. D हा E पेक्षा उंच आहे, पण B पेक्षा बुटका आहे. सर्वात बुटका कोण?
अA
बB
कC
डE
योग्य उत्तर: ड) E

स्पष्टीकरण: मांडणी: C > A > B > D > E. सर्वात बुटका E आहे.
3. राम श्यामपेक्षा उंच आहे, पण घनश्यामपेक्षा बुटका आहे. घनश्याम हा हरीपेक्षा उंच आहे. सर्वात उंच कोण?
अराम
बश्याम
कघनश्याम
डहरी
योग्य उत्तर: क) घनश्याम

स्पष्टीकरण: घनश्याम > राम > श्याम. घनश्याम > हरी. घनश्याम सर्वात उंच आहे.
4. एका वर्गात राहुलची उंची मयूरपेक्षा जास्त आहे, पण समीरपेक्षा कमी आहे. समीरची उंची अजयपेक्षा जास्त आहे. सर्वात बुटका कोण?
अराहुल
बमयूर
कसमीर
डअजय
योग्य उत्तर: ब) मयूर

स्पष्टीकरण: समीर > राहुल > मयूर. मयूर सर्वात बुटका आहे.
5. पाच इमारतींची उंची अशी आहे: A ही B पेक्षा उंच आहे, C ही D पेक्षा उंच आहे, पण E पेक्षा बुटका आहे. B ही E पेक्षा उंच आहे. सर्वात उंच इमारत कोणती?
अA
बB
कC
डE
योग्य उत्तर: अ) A

स्पष्टीकरण: A > B > E > C > D. A सर्वात उंच आहे.
6. सोनू मोनूपेक्षा उंच आहे. टोनू सोनूपेक्षा बुटका आहे. मोनू टोनूपेक्षा उंच आहे. सर्वात उंच कोण?
असोनू
बमोनू
कटोनू
डमाहिती अपुरी
योग्य उत्तर: अ) सोनू

स्पष्टीकरण: सोनू > मोनू > टोनू. सोनू सर्वात उंच आहे.
7. पाच पुस्तके एकावर एक ठेवली आहेत. इतिहास पुस्तक भूगोलाच्या वर आहे. विज्ञान पुस्तक गणिताच्या खाली आहे. भूगोल पुस्तक विज्ञानाच्या वर आहे. सर्वात खाली कोणते पुस्तक आहे?
अइतिहास
बभूगोल
कविज्ञान
डगणित
योग्य उत्तर: ड) गणित

स्पष्टीकरण: इतिहास > भूगोल > विज्ञान > गणित. गणित सर्वात खाली आहे.
8. A हा B पेक्षा उंच आहे, C हा D पेक्षा उंच आहे. जर D हा B पेक्षा उंच असेल, तर सर्वात उंच कोण?
अA
बB
कC
डD
योग्य उत्तर: क) C

स्पष्टीकरण: C > D > B > A. C सर्वात उंच आहे.
9. पाच मुले रांगेत आहेत. राजू हा सॅमपेक्षा उंच आहे. सॅम हा टॉमपेक्षा बुटका आहे. टॉम हा राजू पेक्षा उंच आहे. सर्वात उंच कोण?
अराजू
बसॅम
कटॉम
डमाहिती अपुरी
योग्य उत्तर: क) टॉम

स्पष्टीकरण: टॉम > राजू > सॅम. टॉम सर्वात उंच आहे.
10. एका स्पर्धेत A हा B पेक्षा उंच आहे, C हा D पेक्षा बुटका आहे. जर B हा C पेक्षा उंच असेल, तर सर्वात उंच कोण?
अA
बB
कC
डD
योग्य उत्तर: अ) A

स्पष्टीकरण: A > B > C > D. A सर्वात उंच आहे.
11. पाच झाडे आहेत. आंबा झाड पेरूच्या उंच आहे. चिंच झाड वडाच्या बुटके आहे. पेरू झाड चिंचेपेक्षा उंच आहे. सर्वात बुटके झाड कोणते?
अआंबा
बपेरू
कचिंच
डवड
योग्य उत्तर: क) चिंच

स्पष्टीकरण: आंबा > पेरू > चिंच > वड. चिंच सर्वात बुटके आहे.
12. समीर हा राहुलपेक्षा उंच आहे, पण अजयपेक्षा बुटका आहे. विजय हा समीरपेक्षा उंच आहे. सर्वात उंच कोण?
असमीर
बराहुल
कअजय
डविजय
योग्य उत्तर: क) अजय

स्पष्टीकरण: अजय > समीर > राहुल. अजय > विजय > समीर. अजय सर्वात उंच आहे.
13. चार मित्र आहेत. P हा Q पेक्षा उंच आहे. R हा S पेक्षा बुटका आहे. Q हा R पेक्षा उंच आहे. सर्वात बुटका कोण?
अP
बQ
कR
डS
योग्य उत्तर: ड) S

स्पष्टीकरण: P > Q > R > S. S सर्वात बुटका आहे.
14. पाच इमारतींची उंची: X > Y, Z > W, Y > Z. सर्वात उंच कोण?
अX
बY
कZ
डW
योग्य उत्तर: अ) X

स्पष्टीकरण: X > Y > Z > W. X सर्वात उंच आहे.
15. A हा B पेक्षा उंच आहे, C हा A पेक्षा बुटका आहे. D हा B पेक्षा उंच आहे. सर्वात उंच कोण?
अA
बB
कC
डD
योग्य उत्तर: ड) D

स्पष्टीकरण: D > B, A > B, A > C. D आणि A मध्ये तुलना नाही, पण D सर्वात उंच असण्याची शक्यता जास्त आहे.
16. पाच मुले: M1 > M2, M3 < M4, M2 > M4. सर्वात बुटके कोण?
अM1
बM2
कM3
डM4
योग्य उत्तर: क) M3

स्पष्टीकरण: M1 > M2 > M4 > M3. M3 सर्वात बुटके आहे.
17. एका रांगेत राम श्यामच्या मागे आहे. घनश्याम रामच्या पुढे आहे. हरी घनश्यामच्या पुढे आहे. सर्वात पुढे कोण?
अराम
बश्याम
कघनश्याम
डहरी
योग्य उत्तर: ड) हरी

स्पष्टीकरण: हरी > घनश्याम > राम > श्याम. हरी सर्वात पुढे आहे.
18. पाच मित्र: A, B, C, D, E. A हा B पेक्षा उंच, C हा D पेक्षा उंच, E हा A पेक्षा बुटका. सर्वात उंच कोण?
अA
बB
कC
डD
योग्य उत्तर: अ) A

स्पष्टीकरण: A > B, C > D, A > E. A सर्वात उंच आहे.
19. पाच इमारती: P1 > P2, P3 < P4, P2 > P4. सर्वात उंच कोण?
अP1
बP2
कP3
डP4
योग्य उत्तर: अ) P1

स्पष्टीकरण: P1 > P2 > P4 > P3. P1 सर्वात उंच आहे.
20. पाच मुले: X > Y, Z < W, Y > W. सर्वात बुटके कोण?
अX
बY
कZ
डW
योग्य उत्तर: क) Z

स्पष्टीकरण: X > Y > W > Z. Z सर्वात बुटके आहे.
विषयातील सर्व नोट्स