संख्या मालिका: बहुपदरी नमुना (Multiple Pattern Series) | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
संख्या मालिका: बहुपदरी नमुना (Multiple Pattern Series)
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
स्पर्धा परीक्षांमध्ये संख्या मालिका हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. बहुपदरी नमुना (Multiple Pattern) म्हणजे अशा मालिका जिथे एकाच मालिकेत दोन किंवा अधिक तर्क (Logic) एकाच वेळी वापरले जातात.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
ज्या मालिकेत एकापेक्षा जास्त गणिती क्रिया (उदा. गुणाकार आणि बेरीज) किंवा दोन स्वतंत्र मालिकांचे मिश्रण असते.
महत्त्वाचे मुद्दे
- संख्यांमधील फरक वेगाने वाढत असेल तर गुणाकार किंवा घातांकाचा विचार करा.
- संख्या कमी-जास्त होत असतील तर दोन समांतर मालिका असू शकतात.
- वर्ग आणि घनांच्या जवळच्या संख्या तपासा.
- फरकाचा फरक (Difference of Difference) काढून पहा.
महत्त्वाची तथ्ये
- बहुपदरी मालिकांमध्ये सहसा (n*x + y) किंवा (n*x - y) हे सूत्र वापरले जाते.
- अशा प्रश्नांमध्ये वेळ वाचवण्यासाठी पाढे, वर्ग आणि घन तोंडपाठ असणे आवश्यक आहे.
उदाहरणे
गुणाकार आणि बेरीज
मालिका: 2, 5, 11, 23, 47, ? तर्क: (संख्या * 2) + 1. उत्तर: 47 * 2 + 1 = 95.
दोन समांतर मालिका
मालिका: 10, 20, 12, 24, 14, 28, ? तर्क: 10, 12, 14 (2 चा फरक) आणि 20, 24, 28 (4 चा फरक). उत्तर: 16.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: तर्क: +4, +6, +8, +10, +12. 30+12=42.
स्पष्टीकरण: तर्क: (x*2)+1. 63*2+1=127.
स्पष्टीकरण: तर्क: वर्ग संख्या + 1 (2^2+1, 3^2+1, 4^2+1, 5^2+1, 6^2+1, 7^2+1=50).
स्पष्टीकरण: तर्क: नैसर्गिक संख्यांचे वर्ग (1^2, 2^2, 3^2, 4^2, 5^2, 6^2=36).
स्पष्टीकरण: तर्क: मूळ संख्यांची मालिका.
स्पष्टीकरण: तर्क: फरक +8, +10, +12, +14, +16. 54+16=70.
स्पष्टीकरण: तर्क: (x*2)+1. 79*2+1=159.
स्पष्टीकरण: तर्क: *2, *3, *4, *5, *6. 120*6=720.
स्पष्टीकरण: तर्क: 12 चा पाढा.
स्पष्टीकरण: तर्क: +1, +3, +5, +7, +9. 21+9=30.
स्पष्टीकरण: तर्क: -10, -9, -8, -7, -6. 66-6=60.
स्पष्टीकरण: तर्क: +3, +5, +7, +9, +11. 26+11=37.
स्पष्टीकरण: तर्क: घनांची मालिका (1^3, 2^3, 3^3, 4^3, 5^3, 6^3=216).
स्पष्टीकरण: तर्क: फरक दुप्पट होत आहे (+3, +6, +12, +24, +48). 52+48=100.
स्पष्टीकरण: तर्क: मागील दोन संख्यांची बेरीज (3+4=7, 4+7=11, 7+11=18, 11+18=29, 18+29=47).
स्पष्टीकरण: तर्क: +2, +3, +2, +3, +2, +3. 27+3=30.
स्पष्टीकरण: तर्क: *2.
स्पष्टीकरण: तर्क: +2, +4, +8, +16, +32. 40+32=72.
स्पष्टीकरण: तर्क: (x*2)+1. 95*2+1=191.
स्पष्टीकरण: तर्क: (x*2)+1. 31*2+1=63.