MahaExam अभ्यास नोट्स

उलटी अक्षरमाला (Reverse Alphabet) - बुद्धिमत्ता चाचणी | MahaExam

स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न

MahaExam अभ्यास नोट्स

उलटी अक्षरमाला (Reverse Alphabet) - बुद्धिमत्ता चाचणी

महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स

परिचय

स्पर्धा परीक्षांमध्ये अक्षर मालिकेवर आधारित प्रश्नांमध्ये अनेकदा इंग्रजी वर्णमाला उलट क्रमाने (Z ते A) दिली जाते. अशा प्रश्नांची उत्तरे जलद सोडवण्यासाठी उलटी अक्षरमाला समजून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

सविस्तर माहिती

जेव्हा इंग्रजी वर्णमाला Z, Y, X, ..., B, A अशा क्रमाने लिहिली जाते, तेव्हा त्याला 'उलटी अक्षरमाला' म्हणतात. यामध्ये A चा क्रमांक 26 वा, B चा 25 वा आणि Z चा 1 ला होतो. सामान्य वर्णमालेतील स्थानांची बेरीज 27 असते, हे सूत्र वापरून आपण उलटी स्थिती शोधू शकतो.

महत्त्वाच्या संज्ञा

उलटी अक्षरमाला

इंग्रजी वर्णमाला Z कडून A कडे (Z, Y, X...A) लिहिण्याची पद्धत.

स्थानिक मूल्य

अक्षराचा वर्णमालेतील क्रमांक (उदा. A=1, Z=26).

महत्त्वाचे मुद्दे

  • उलटी अक्षरमाला म्हणजे Z=1, Y=2, ..., A=26.
  • कोणत्याही अक्षराचे उलटे स्थान काढण्यासाठी: 27 - मूळ स्थान = उलटे स्थान.
  • उजवीकडून आणि डावीकडून स्थान मोजताना गोंधळ टाळावा.
  • A ते Z आणि Z ते A या दोन्ही क्रमांचा सराव असणे आवश्यक आहे.

महत्त्वाची तथ्ये

  • उलटी अक्षरमाला ही मूळ अक्षरमालेच्या अगदी विरुद्ध असते.
  • परीक्षेत वेळ वाचवण्यासाठी A-Z आणि Z-A चे क्रमांक तोंडपाठ असावेत.
  • अक्षर मालिकेतील प्रश्न सोडवताना 'EJOTY' हे सूत्र उपयुक्त ठरते.

उदाहरणे

उदाहरण १

उलटी अक्षरमाला दिली असता, डावीकडून 5 वे अक्षर कोणते? उत्तर: डावीकडून 5 वे म्हणजे Z कडून 5 वे. Z=1, Y=2, X=3, W=4, V=5. म्हणून उत्तर V.

उदाहरण २

उलटी अक्षरमाला दिली असता, 'M' चे स्थान काय असेल? उत्तर: M चे मूळ स्थान 13 आहे. 27 - 13 = 14. म्हणून उलटी अक्षरमालेत M चे स्थान 14 वे असेल.

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

प्रश्नपत्रिकेच्या रफ पेपरवर सुरुवातीलाच A ते Z आणि Z ते A अशी मालिका लिहून ठेवा.
डावीकडून आणि उजवीकडून विचारलेल्या प्रश्नांमध्ये 'डावी + डावी = वजाबाकी' आणि 'डावी + उजवी = बेरीज' हे नियम वापरा.
वेळेचे नियोजन करण्यासाठी अक्षरांचे क्रमांक लक्षात ठेवा.

⚠️ सामान्य चुका

27 ऐवजी 26 मधून वजा करणे.
डावी आणि उजवी बाजू ओळखण्यात चूक करणे.
उलटी अक्षरमाला असताना मूळ अक्षरमालेचे नियम लावणे.

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न

1. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, डावीकडून 10 वे अक्षर कोणते?
अP
बQ
कR
डS
योग्य उत्तर: ब) Q

स्पष्टीकरण: डावीकडून 10 वे म्हणजे Z कडून 10 वे. Z=1, Y=2, X=3, W=4, V=5, U=6, T=7, S=8, R=9, Q=10.
2. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, उजवीकडून 5 वे अक्षर कोणते?
अD
बE
कF
डG
योग्य उत्तर: ब) E

स्पष्टीकरण: उजवीकडून 5 वे म्हणजे A कडून 5 वे. A=1, B=2, C=3, D=4, E=5.
3. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, डावीकडून 15 व्या अक्षराच्या उजवीकडे 5 वे अक्षर कोणते?
अJ
बK
कL
डI
योग्य उत्तर: अ) J

स्पष्टीकरण: डावीकडून 15 वे (L) आणि त्याच्या उजवीकडे 5 वे म्हणजे 15-5 = 10 वे अक्षर. Z कडून 10 वे अक्षर Q आहे, पण इथे डावीकडून विचारले आहे, म्हणून 10 वे अक्षर J.
4. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, 'K' चे स्थान डावीकडून कितवे असेल?
अ14
ब15
क16
ड17
योग्य उत्तर: क) 16

स्पष्टीकरण: K चे मूळ स्थान 11 आहे. 27 - 11 = 16.
5. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, डावीकडून 7 व्या अक्षराच्या डावीकडे 3 रे अक्षर कोणते?
अT
बU
कV
डW
योग्य उत्तर: अ) T

स्पष्टीकरण: 7 - 3 = 4. Z कडून 4 थे अक्षर W आहे.
6. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, 'S' चे स्थान डावीकडून कितवे असेल?
अ7
ब8
क9
ड10
योग्य उत्तर: ब) 8

स्पष्टीकरण: S चे मूळ स्थान 19 आहे. 27 - 19 = 8.
7. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, डावीकडून 20 व्या अक्षराच्या उजवीकडे 4 थे अक्षर कोणते?
अF
बG
कH
डE
योग्य उत्तर: ब) G

स्पष्टीकरण: 20 - 4 = 16. Z कडून 16 वे अक्षर G आहे.
8. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, 'A' चे स्थान डावीकडून कितवे असेल?
अ25
ब26
क27
ड1
योग्य उत्तर: ब) 26

स्पष्टीकरण: A हे शेवटचे अक्षर आहे, म्हणून 26 वे.
9. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, डावीकडून 12 व्या अक्षराच्या डावीकडे 2 रे अक्षर कोणते?
अO
बP
कQ
डN
योग्य उत्तर: अ) O

स्पष्टीकरण: 12 - 2 = 10. Z कडून 10 वे अक्षर Q आहे.
10. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, 'Z' चे स्थान डावीकडून कितवे असेल?
अ0
ब1
क2
ड26
योग्य उत्तर: ब) 1

स्पष्टीकरण: Z हे पहिले अक्षर आहे, म्हणून 1 ले.
11. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, डावीकडून 5 व्या अक्षराच्या उजवीकडे 6 वे अक्षर कोणते?
अP
बO
कN
डM
योग्य उत्तर: अ) P

स्पष्टीकरण: 5 + 6 = 11. Z कडून 11 वे अक्षर P आहे.
12. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, 'M' चे स्थान डावीकडून कितवे असेल?
अ13
ब14
क15
ड12
योग्य उत्तर: ब) 14

स्पष्टीकरण: M चे मूळ स्थान 13 आहे. 27 - 13 = 14.
13. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, डावीकडून 18 व्या अक्षराच्या डावीकडे 5 वे अक्षर कोणते?
अI
बJ
कH
डK
योग्य उत्तर: अ) I

स्पष्टीकरण: 18 - 5 = 13. Z कडून 13 वे अक्षर M आहे.
14. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, 'R' चे स्थान डावीकडून कितवे असेल?
अ8
ब9
क10
ड11
योग्य उत्तर: ब) 9

स्पष्टीकरण: R चे मूळ स्थान 18 आहे. 27 - 18 = 9.
15. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, डावीकडून 2 व्या अक्षराच्या उजवीकडे 10 वे अक्षर कोणते?
अO
बP
कN
डM
योग्य उत्तर: अ) O

स्पष्टीकरण: 2 + 10 = 12. Z कडून 12 वे अक्षर O आहे.
16. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, 'F' चे स्थान डावीकडून कितवे असेल?
अ20
ब21
क22
ड19
योग्य उत्तर: ब) 21

स्पष्टीकरण: F चे मूळ स्थान 6 आहे. 27 - 6 = 21.
17. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, डावीकडून 25 व्या अक्षराच्या डावीकडे 20 वे अक्षर कोणते?
अU
बV
कW
डT
योग्य उत्तर: अ) U

स्पष्टीकरण: 25 - 20 = 5. Z कडून 5 वे अक्षर V आहे.
18. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, 'T' चे स्थान डावीकडून कितवे असेल?
अ6
ब7
क8
ड5
योग्य उत्तर: ब) 7

स्पष्टीकरण: T चे मूळ स्थान 20 आहे. 27 - 20 = 7.
19. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, डावीकडून 3 ऱ्या अक्षराच्या उजवीकडे 4 थे अक्षर कोणते?
अT
बU
कS
डR
योग्य उत्तर: अ) T

स्पष्टीकरण: 3 + 4 = 7. Z कडून 7 वे अक्षर T आहे.
20. उलटी अक्षरमाला (Z ते A) दिली असता, 'B' चे स्थान डावीकडून कितवे असेल?
अ24
ब25
क26
ड23
योग्य उत्तर: ब) 25

स्पष्टीकरण: B चे मूळ स्थान 2 आहे. 27 - 2 = 25.
विषयातील सर्व नोट्स