MahaExam अभ्यास नोट्स

मिश्र कोडिंग (Mixed Coding) - अभ्यास नोट्स | MahaExam

स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न

MahaExam अभ्यास नोट्स

मिश्र कोडिंग (Mixed Coding) - अभ्यास नोट्स

महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स

परिचय

मिश्र कोडिंग (Mixed Coding) हा बुद्धिमत्ता चाचणीतील एक अत्यंत महत्त्वाचा प्रकार आहे. यामध्ये काही वाक्यांचा समूह आणि त्यांचे सांकेतिक अर्थ दिले जातात. दिलेल्या माहितीवरून प्रत्येक शब्दाचा नेमका अर्थ शोधणे हे या प्रश्नांचे मुख्य उद्दिष्ट असते.

सविस्तर माहिती

मिश्र कोडिंगमध्ये सहसा तीन ते चार वाक्ये दिली जातात. प्रत्येक वाक्यात काही शब्द असतात आणि समोर त्यांच्यासाठी काही सांकेतिक शब्द (Codes) दिलेले असतात. आपल्याला दोन्ही बाजूंच्या शब्दांची तुलना करून समान शब्द आणि त्यांचे कोड शोधायचे असतात. एकदा का आपण शब्दांचे कोड निश्चित केले की, विचारलेल्या प्रश्नाचे उत्तर देणे सोपे जाते.

महत्त्वाच्या संज्ञा

सांकेतिक भाषा (Coding)

एखाद्या माहितीला विशिष्ट नियमावलीनुसार गुप्त भाषेत लिहिणे.

मिश्र कोडिंग (Mixed Coding)

वाक्यांच्या समूहातील शब्दांची तुलना करून त्यांचा अर्थ शोधण्याची पद्धत.

महत्त्वाचे मुद्दे

  • दिलेल्या वाक्यांची तुलना करा.
  • समान शब्द आणि त्यांचे समान कोड ओळखा.
  • एका वेळी एकाच शब्दाचा कोड निश्चित करा.
  • जर दोन वाक्यांत दोन शब्द समान असतील, तर त्यांचे कोडही समान असतील.
  • तुलना करण्यासाठी टेबल किंवा रफ वर्कचा वापर करा.

महत्त्वाची तथ्ये

  • हे प्रश्न MPSC, पोलीस भरती आणि तलाठी परीक्षेत हमखास विचारले जातात.
  • या प्रश्नांसाठी वेळेचे नियोजन महत्त्वाचे आहे.
  • हे प्रश्न सोडवण्यासाठी तर्कशक्ती (Logical Reasoning) महत्त्वाची असते.

उदाहरणे

उदाहरण १

जर 'sky is blue' ला '123' आणि 'blue is deep' ला '235' असे लिहिले, तर 'deep' साठी कोणता अंक असेल? स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'blue is' समान आहे, त्याचे कोड '23' आहेत. म्हणून 'deep' साठी '5' उरतो.

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

सुरुवातीला सर्वात जास्त वेळा आलेला शब्द शोधा.
प्रत्येक वाक्यातील शब्दांची तुलना करा.
उत्तर काढताना घाई करू नका, कारण एक चूक पूर्ण प्रश्नाचे उत्तर चुकवू शकते.

⚠️ सामान्य चुका

शब्दांचा क्रम आणि कोडचा क्रम सारखाच असतो असे समजणे (हे चुकीचे आहे).
समान शब्द शोधताना घाई करणे.
दिलेल्या माहितीचे नीट विश्लेषण न करणे.

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न

1. एका सांकेतिक भाषेत 'pit dar na' म्हणजे 'you are good', 'dar tok pa' म्हणजे 'good and bad', 'tim na tok' म्हणजे 'they are bad'. तर 'you' साठी कोणता शब्द वापरला आहे?
अpit
बdar
कna
डtok
योग्य उत्तर: अ) pit

स्पष्टीकरण: पहिल्या आणि दुसऱ्या वाक्यात 'good' समान आहे, कोड 'dar' समान आहे. पहिल्या आणि तिसऱ्या वाक्यात 'are' समान आहे, कोड 'na' समान आहे. म्हणून 'you' साठी 'pit' उरतो.
2. जर 'lee ka re' म्हणजे 'what is this', 'ka lo pa' म्हणजे 'this is good', तर 'what' साठी कोणता शब्द आहे?
अlee
बka
कre
डlo
योग्य उत्तर: अ) lee

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'this is' समान आहे, कोड 'ka' समान आहे. म्हणून 'what' साठी 'lee' उरतो.
3. एका भाषेत '123' म्हणजे 'bright little boy', '145' म्हणजे 'tall big boy', '637' म्हणजे 'beautiful little flower'. तर 'bright' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: ब) 2

स्पष्टीकरण: पहिल्या आणि दुसऱ्या वाक्यात 'boy' समान आहे, कोड '1' समान आहे. पहिल्या आणि तिसऱ्या वाक्यात 'little' समान आहे, कोड '3' समान आहे. म्हणून 'bright' साठी '2' उरतो.
4. जर 'red pen' ला '5 8' आणि 'blue pen' ला '5 9' म्हटले, तर 'red' साठी कोणता अंक आहे?
अ5
ब8
क9
डमाहिती अपुरी
योग्य उत्तर: ब) 8

स्पष्टीकरण: दोन्हीत 'pen' समान आहे, कोड '5' समान आहे. म्हणून 'red' साठी '8' उरतो.
5. जर 'sky is clear' ला 'de ra fa' आणि 'make it clear' ला 'ga ho fa' म्हटले, तर 'clear' साठी कोणता कोड आहे?
अde
बra
कfa
डga
योग्य उत्तर: क) fa

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'clear' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड 'fa' हा दोन्हीत समान आहे.
6. एका भाषेत '7 8 6' म्हणजे 'study hard work', '9 5 8' म्हणजे 'work is life', '6 4 5' म्हणजे 'study is life'. तर 'hard' साठी कोणता अंक आहे?
अ7
ब8
क9
ड5
योग्य उत्तर: अ) 7

स्पष्टीकरण: पहिल्या आणि दुसऱ्या वाक्यात 'work' समान आहे, कोड '8' समान आहे. पहिल्या आणि तिसऱ्या वाक्यात 'study' समान आहे, कोड '6' समान आहे. म्हणून 'hard' साठी '7' उरतो.
7. जर 'cat is black' ला '1 2 3' आणि 'dog is white' ला '2 4 5' म्हटले, तर 'is' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: ब) 2

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'is' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड '2' हा दोन्हीत समान आहे.
8. जर 'sun is hot' ला '1 2 3' आणि 'hot water' ला '3 4' म्हटले, तर 'hot' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'hot' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड '3' हा दोन्हीत समान आहे.
9. एका भाषेत 'abc' म्हणजे 'he is good', 'bcd' म्हणजे 'good and bad', 'cde' म्हणजे 'bad and ugly'. तर 'he' साठी कोणता अक्षर आहे?
अa
बb
कc
डd
योग्य उत्तर: अ) a

स्पष्टीकरण: पहिल्या आणि दुसऱ्या वाक्यात 'good' समान आहे, कोड 'b' किंवा 'c' असू शकतो. पण 'he' साठी 'a' उरतो.
10. जर 'tree is green' ला '5 6 7' आणि 'green grass' ला '7 8' म्हटले, तर 'green' साठी कोणता अंक आहे?
अ5
ब6
क7
ड8
योग्य उत्तर: क) 7

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'green' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड '7' हा दोन्हीत समान आहे.
11. जर 'book is old' ला '1 2 3' आणि 'old man' ला '3 4' म्हटले, तर 'old' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'old' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड '3' हा दोन्हीत समान आहे.
12. एका भाषेत '1 2 3' म्हणजे 'you are smart', '3 4 5' म्हणजे 'smart is good', '5 6 7' म्हणजे 'good and bad'. तर 'smart' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: पहिल्या आणि दुसऱ्या वाक्यात 'smart' समान आहे, कोड '3' समान आहे.
13. जर 'pen is blue' ला '1 2 3' आणि 'blue ink' ला '3 4' म्हटले, तर 'blue' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'blue' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड '3' हा दोन्हीत समान आहे.
14. जर 'car is fast' ला '1 2 3' आणि 'fast train' ला '3 4' म्हटले, तर 'fast' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'fast' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड '3' हा दोन्हीत समान आहे.
15. एका भाषेत '1 2 3' म्हणजे 'he is tall', '3 4 5' म्हणजे 'tall is thin', '5 6 7' म्हणजे 'thin and fat'. तर 'tall' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: पहिल्या आणि दुसऱ्या वाक्यात 'tall' समान आहे, कोड '3' समान आहे.
16. जर 'apple is red' ला '1 2 3' आणि 'red fruit' ला '3 4' म्हटले, तर 'red' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'red' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड '3' हा दोन्हीत समान आहे.
17. जर 'dog is black' ला '1 2 3' आणि 'black cat' ला '3 4' म्हटले, तर 'black' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'black' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड '3' हा दोन्हीत समान आहे.
18. एका भाषेत '1 2 3' म्हणजे 'you are good', '3 4 5' म्हणजे 'good is bad', '5 6 7' म्हणजे 'bad and ugly'. तर 'good' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: पहिल्या आणि दुसऱ्या वाक्यात 'good' समान आहे, कोड '3' समान आहे.
19. जर 'sky is blue' ला '1 2 3' आणि 'blue water' ला '3 4' म्हटले, तर 'blue' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'blue' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड '3' हा दोन्हीत समान आहे.
20. जर 'sun is bright' ला '1 2 3' आणि 'bright light' ला '3 4' म्हटले, तर 'bright' साठी कोणता अंक आहे?
अ1
ब2
क3
ड4
योग्य उत्तर: क) 3

स्पष्टीकरण: दोन्ही वाक्यांत 'bright' हा शब्द समान आहे, त्यामुळे त्याचा कोड '3' हा दोन्हीत समान आहे.
विषयातील सर्व नोट्स