MahaExam अभ्यास नोट्स

अक्षर चाचणी: अक्षरांतील अंतर (Letter Gap) | MahaExam

स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न

MahaExam अभ्यास नोट्स

अक्षर चाचणी: अक्षरांतील अंतर (Letter Gap)

महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स

परिचय

स्पर्धा परीक्षांमध्ये 'अक्षर चाचणी' या घटकावर आधारित 'अक्षरांतील अंतर' हा एक महत्त्वाचा उपघटक आहे. यामध्ये दिलेल्या शब्दातील अक्षरांच्या जोड्या शोधायच्या असतात, ज्यांच्यामध्ये इंग्रजी वर्णमालेप्रमाणेच अक्षरांची संख्या असते.

सविस्तर माहिती

दिलेल्या शब्दातील कोणत्याही दोन अक्षरांच्या दरम्यान इंग्रजी वर्णमालेत जितकी अक्षरे असतात, तितकीच अक्षरे त्या शब्दातील त्या दोन अक्षरांच्या दरम्यान असल्यास, ती एक 'जोडी' मानली जाते. हे मोजताना दोन्ही बाजूंनी (डावीकडून उजवीकडे आणि उजवीकडून डावीकडे) अक्षरे मोजावी लागतात.

महत्त्वाच्या संज्ञा

अक्षर अंतर

दिलेल्या शब्दातील दोन अक्षरांच्या दरम्यान असलेली अक्षरांची संख्या, जी इंग्रजी वर्णमालेतील त्यांच्या स्थानानुसार निश्चित असते.

महत्त्वाचे मुद्दे

  • इंग्रजी वर्णमालेचा (A-Z) क्रम आणि त्यांचे क्रमांक (A=1, B=2... Z=26) तोंडपाठ असावेत.
  • शब्दातील अक्षरांपासून पुढे मोजताना वर्णमालेतील क्रमाने (उदा. A नंतर B, C, D...) मोजावे.
  • दोन्ही दिशांनी (Forward and Backward) मोजणी करणे आवश्यक आहे.
  • एकाच अक्षराची अनेक जोड्यांशी तुलना होऊ शकते.

महत्त्वाची तथ्ये

  • अक्षर चाचणीचे प्रश्न सोडवण्यासाठी A ते Z चे क्रमांक लक्षात ठेवण्यासाठी 'EJOTY' (5, 10, 15, 20, 25) हे सूत्र वापरावे.
  • परीक्षेत वेळ वाचवण्यासाठी रफ पेपरवर A-Z लिहून ठेवणे फायदेशीर ठरते.

उदाहरणे

उदाहरण: 'APPLE' या शब्दात किती जोड्या आहेत?

A आणि P (A-B-C-D-E-F-G-H-I-J-K-L-M-N-O-P), येथे अंतर जुळत नाही. A आणि E (A-B-C-D-E), येथे A आणि E मध्ये 3 अक्षरे आहेत, वर्णमालेतही 3 आहेत. म्हणून A-E ही एक जोडी आहे.

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

प्रश्न वाचताना 'दोन्ही दिशांनी' असा उल्लेख आहे का ते तपासा.
मोजताना घाई करू नका, कारण एकही अक्षर सुटल्यास उत्तर चुकते.
पर्यायांचा वापर करून पडताळणी करा.

⚠️ सामान्य चुका

फक्त एकाच दिशेने (डावीकडून उजवीकडे) मोजणे.
अक्षरांचा क्रमांक मोजताना स्वतःच्या अक्षरालाही मोजणे (स्वतःला सोडून मोजायचे असते).
वर्णमालेतील अक्षरांचा क्रम विसरणे.

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न

1. EDUCATION या शब्दात अशी किती अक्षरांची जोडी आहे, ज्यांच्या दरम्यान इंग्रजी वर्णमालेत जितकी अक्षरे आहेत तितकीच अक्षरे या शब्दात आहेत?
अएक
बदोन
कतीन
डचार
योग्य उत्तर: क) तीन

स्पष्टीकरण: E आणि D, D आणि I, A आणि N अशा जोड्या तपासा. योग्य मोजणी केल्यास दोन जोड्या मिळतात.
2. COMPUTER या शब्दात अशी किती अक्षरांची जोडी आहे, ज्यांच्या दरम्यान इंग्रजी वर्णमालेत जितकी अक्षरे आहेत तितकीच अक्षरे या शब्दात आहेत?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: C-O, O-M, M-P, P-U, U-T, T-E, E-R या क्रमाने मोजल्यास कोणतीही जोडी वर्णमालेतील अंतराशी जुळत नाही.
3. REASONING या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अदोन
बतीन
कचार
डपाच
योग्य उत्तर: ब) तीन

स्पष्टीकरण: R आणि N मधील अंतर तपासा, योग्य मोजणी केल्यास एक जोडी मिळते.
4. ENGLISH या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: ENGLISH मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
5. TABLE या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: TABLE मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
6. MARKET या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: MARKET मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
7. STUDENT या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डचार
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: STUDENT मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
8. POLICE या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: POLICE मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
9. TALATHI या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: TALATHI मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
10. VANRAKSHAK या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: VANRAKSHAK मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
11. MPSC या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: MPSC मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
12. GRAMSEVAK या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: GRAMSEVAK मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
13. AROGYA या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: AROGYA मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
14. KRUSHI या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: KRUSHI मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
15. EXAM या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: EXAM मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
16. SUCCESS या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: ब) दोन

स्पष्टीकरण: S आणि U मध्ये एक अक्षर (T) आहे, वर्णमालेतही S-T-U असे अंतर आहे.
17. GOVERNMENT या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डचार
योग्य उत्तर: ब) दोन

स्पष्टीकरण: योग्य मोजणी केल्यास एक जोडी मिळते.
18. BHARTI या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: अ) एक

स्पष्टीकरण: BHARTI मधील अक्षरांच्या दरम्यान वर्णमालेप्रमाणे अंतर नाही.
19. MAHARASHTRA या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डचार
योग्य उत्तर: ब) दोन

स्पष्टीकरण: योग्य मोजणी केल्यास एक जोडी मिळते.
20. QUESTION या शब्दात किती अक्षरांची जोडी आहे?
अएक
बदोन
कतीन
डशून्य
योग्य उत्तर: ब) दोन

स्पष्टीकरण: योग्य मोजणी केल्यास एक जोडी मिळते.