MahaExam अभ्यास नोट्स

अक्षर स्थान (Alphabet Position) - बुद्धिमत्ता चाचणी | MahaExam

स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न

MahaExam अभ्यास नोट्स

अक्षर स्थान (Alphabet Position) - बुद्धिमत्ता चाचणी

महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स

परिचय

स्पर्धा परीक्षांमध्ये 'अक्षर चाचणी' हा घटक अत्यंत महत्त्वाचा आहे. इंग्रजी वर्णमालेतील अक्षरांचे स्थान (क्रमांक) लक्षात ठेवल्यास कोडिंग-डिकोडिंग, मालिका पूर्ण करणे आणि शब्द रचना यांसारख्या प्रश्नांची उत्तरे जलद गतीने सोडवता येतात.

सविस्तर माहिती

इंग्रजी वर्णमालेत एकूण २६ अक्षरे असतात. A=1 पासून Z=26 पर्यंत त्यांचे स्थान निश्चित असते. हे स्थान लक्षात ठेवण्यासाठी 'EJOTY' हे सूत्र अत्यंत उपयुक्त आहे. E=5, J=10, O=15, T=20, Y=25. याव्यतिरिक्त, अक्षरांच्या आकारावरूनही त्यांचे क्रमांक लक्षात ठेवता येतात, जसे की G मध्ये 7 लपलेला असतो, H चा आकार 8 सारखा दिसतो.

महत्त्वाच्या संज्ञा

अक्षर स्थान (Alphabet Position)

इंग्रजी वर्णमालेतील A ते Z या अक्षरांना क्रमाने दिलेले १ ते २६ हे क्रमांक.

विरुद्ध अक्षरे (Opposite Letters)

वर्णमालेतील सुरुवातीकडून आणि शेवटून समान अंतरावर असलेली अक्षरे (उदा. A आणि Z).

महत्त्वाचे मुद्दे

  • A=1, B=2, C=3, D=4, E=5
  • F=6, G=7, H=8, I=9, J=10
  • K=11, L=12, M=13, N=14, O=15
  • P=16, Q=17, R=18, S=19, T=20
  • U=21, V=22, W=23, X=24, Y=25, Z=26

महत्त्वाची तथ्ये

  • EJOTY हे सूत्र ५ च्या पटीत अक्षरे लक्षात ठेवण्यास मदत करते.
  • विरुद्ध अक्षरांची बेरीज नेहमी २७ असते (उदा. A(1)+Z(26)=27).
  • डावीकडून आणि उजवीकडून स्थान काढताना (२७ - दिलेले स्थान) हे सूत्र वापरावे.

उदाहरणे

अक्षराचा क्रमांक शोधणे

जर M चे स्थान १३ असेल, तर P चे स्थान काय? उत्तर: M(13), N(14), O(15), P(16). म्हणून P चे स्थान १६ आहे.

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

परीक्षेच्या सुरुवातीला रफ पेपरवर A ते M आणि खाली N ते Z अशी वर्णमाला लिहून ठेवा.
वेळ वाचवण्यासाठी अक्षरांचे क्रमांक तोंडी पाठ करा.
विरुद्ध अक्षरे लक्षात ठेवण्यासाठी 'AZ, BY, CX, DW, EV, FU, GT, HS, IR, JQ, KP, LO, MN' या जोड्या लक्षात ठेवा.

⚠️ सामान्य चुका

डावीकडून आणि उजवीकडून स्थान मोजताना गोंधळ होणे.
विरुद्ध अक्षरांच्या जोड्या चुकीच्या लावणे.
घाईत अक्षरांचा क्रमांक चुकीचा लिहिणे.

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न

1. इंग्रजी वर्णमालेत डावीकडून १० व्या क्रमांकावर कोणते अक्षर येते?
अI
बJ
कK
डH
योग्य उत्तर: ब) J

स्पष्टीकरण: EJOTY सूत्रानुसार J हे १० व्या क्रमांकावर येते.
2. इंग्रजी वर्णमालेत 'R' या अक्षराचा क्रमांक कोणता आहे?
अ17
ब18
क19
ड20
योग्य उत्तर: ब) 18

स्पष्टीकरण: T=20, S=19, R=18.
3. इंग्रजी वर्णमालेत 'M' च्या विरुद्ध कोणते अक्षर येते?
अN
बO
कL
डP
योग्य उत्तर: अ) N

स्पष्टीकरण: M आणि N ही विरुद्ध अक्षरे आहेत.
4. इंग्रजी वर्णमालेत 'S' चा क्रमांक कोणता?
अ18
ब19
क20
ड21
योग्य उत्तर: ब) 19

स्पष्टीकरण: T=20, म्हणून S=19.
5. इंग्रजी वर्णमालेत 'E' नंतर ५ व्या क्रमांकावर कोणते अक्षर येते?
अI
बJ
कK
डH
योग्य उत्तर: ब) J

स्पष्टीकरण: E=5, 5+5=10, १० व्या क्रमांकावर J येते.
6. इंग्रजी वर्णमालेत 'G' चा क्रमांक कोणता?
अ6
ब7
क8
ड9
योग्य उत्तर: ब) 7

स्पष्टीकरण: G चा आकार ७ सारखा असतो, म्हणून G=7.
7. इंग्रजी वर्णमालेत 'U' चा क्रमांक कोणता?
अ20
ब21
क22
ड23
योग्य उत्तर: ब) 21

स्पष्टीकरण: T=20, म्हणून U=21.
8. इंग्रजी वर्णमालेत 'L' चा क्रमांक कोणता?
अ11
ब12
क13
ड14
योग्य उत्तर: ब) 12

स्पष्टीकरण: K=11, म्हणून L=12.
9. इंग्रजी वर्णमालेत 'W' चा क्रमांक कोणता?
अ21
ब22
क23
ड24
योग्य उत्तर: क) 23

स्पष्टीकरण: X=24, म्हणून W=23.
10. इंग्रजी वर्णमालेत 'F' चा क्रमांक कोणता?
अ5
ब6
क7
ड8
योग्य उत्तर: ब) 6

स्पष्टीकरण: E=5, म्हणून F=6.
11. इंग्रजी वर्णमालेत 'P' चा क्रमांक कोणता?
अ15
ब16
क17
ड18
योग्य उत्तर: ब) 16

स्पष्टीकरण: O=15, म्हणून P=16.
12. इंग्रजी वर्णमालेत 'D' चा क्रमांक कोणता?
अ2
ब3
क4
ड5
योग्य उत्तर: क) 4

स्पष्टीकरण: A=1, B=2, C=3, D=4.
13. इंग्रजी वर्णमालेत 'V' चा क्रमांक कोणता?
अ20
ब21
क22
ड23
योग्य उत्तर: क) 22

स्पष्टीकरण: U=21, म्हणून V=22.
14. इंग्रजी वर्णमालेत 'H' चा क्रमांक कोणता?
अ6
ब7
क8
ड9
योग्य उत्तर: क) 8

स्पष्टीकरण: H चा आकार ८ सारखा असतो, म्हणून H=8.
15. इंग्रजी वर्णमालेत 'Q' चा क्रमांक कोणता?
अ16
ब17
क18
ड19
योग्य उत्तर: ब) 17

स्पष्टीकरण: P=16, म्हणून Q=17.
16. इंग्रजी वर्णमालेत 'K' चा क्रमांक कोणता?
अ10
ब11
क12
ड13
योग्य उत्तर: ब) 11

स्पष्टीकरण: J=10, म्हणून K=11.
17. इंग्रजी वर्णमालेत 'X' चा क्रमांक कोणता?
अ22
ब23
क24
ड25
योग्य उत्तर: क) 24

स्पष्टीकरण: Y=25, म्हणून X=24.
18. इंग्रजी वर्णमालेत 'I' चा क्रमांक कोणता?
अ7
ब8
क9
ड10
योग्य उत्तर: क) 9

स्पष्टीकरण: H=8, म्हणून I=9.
19. इंग्रजी वर्णमालेत 'N' चा क्रमांक कोणता?
अ13
ब14
क15
ड16
योग्य उत्तर: ब) 14

स्पष्टीकरण: M=13, म्हणून N=14.
20. इंग्रजी वर्णमालेत 'Z' चा क्रमांक कोणता?
अ24
ब25
क26
ड27
योग्य उत्तर: क) 26

स्पष्टीकरण: वर्णमालेत एकूण २६ अक्षरे असतात, म्हणून Z=26.