संयुक्त संख्या (Composite Numbers) | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
संयुक्त संख्या (Composite Numbers)
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
स्पर्धा परीक्षांमध्ये संख्या पद्धती हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. यामध्ये 'संयुक्त संख्या' ही संकल्पना समजून घेणे आवश्यक आहे, कारण यावर आधारित प्रश्न पोलीस भरती, तलाठी आणि MPSC सारख्या परीक्षांमध्ये विचारले जातात.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
ज्या नैसर्गिक संख्येला १ आणि ती स्वतः सोडून इतरही संख्यांनी भाग जातो, तिला संयुक्त संख्या म्हणतात.
ज्या संख्येने दिलेल्या संख्येला पूर्ण भाग जातो, त्या संख्येला विभाजक म्हणतात.
महत्त्वाचे मुद्दे
- सर्वात लहान संयुक्त संख्या ४ आहे.
- संयुक्त संख्या नेहमी नैसर्गिक संख्यांच्या गटात येतात.
- १ ही संख्या संयुक्तही नाही आणि मूळही नाही.
- २ ही एकमेव सम मूळ संख्या आहे, त्यामुळे २ संयुक्त संख्या नाही.
- सर्व सम संख्या (२ सोडून) संयुक्त असतात.
महत्त्वाची तथ्ये
- १ ते १०० दरम्यान एकूण ७४ संयुक्त संख्या आहेत.
- १ ते ५० दरम्यान एकूण ३४ संयुक्त संख्या आहेत.
- ५१ ते १०० दरम्यान एकूण ४० संयुक्त संख्या आहेत.
- संयुक्त संख्यांना 'भाज्य संख्या' असेही म्हणतात.
उदाहरणे
संख्या ४ चे विभाजक
४ चे विभाजक १, २, ४ आहेत. येथे विभाजकांची संख्या ३ आहे (२ पेक्षा जास्त), म्हणून ४ ही संयुक्त संख्या आहे.
संख्या ९ चे विभाजक
९ चे विभाजक १, ३, ९ आहेत. येथे विभाजकांची संख्या ३ आहे, म्हणून ९ ही संयुक्त संख्या आहे.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: ४ चे विभाजक १, २, ४ आहेत, म्हणून ४ ही सर्वात लहान संयुक्त संख्या आहे.
स्पष्टीकरण: ६ चे विभाजक १, २, ३, ६ आहेत, म्हणून ६ ही संयुक्त संख्या आहे.
स्पष्टीकरण: ४, ६, ८, ९ या ४ संयुक्त संख्या आहेत.
स्पष्टीकरण: १ ही संख्या मूळही नाही आणि संयुक्तही नाही.
स्पष्टीकरण: ११ ही मूळ संख्या आहे, संयुक्त नाही.
स्पष्टीकरण: १ ते ५० मध्ये १५ मूळ संख्या आहेत आणि १ ही संख्या वेगळी आहे, म्हणून ५० - १५ - १ = ३४ संयुक्त संख्या आहेत.
स्पष्टीकरण: ९ ही सर्वात लहान विषम संयुक्त संख्या आहे.
स्पष्टीकरण: २१ चे विभाजक १, ३, ७, २१ आहेत.
स्पष्टीकरण: १० चे विभाजक १, २, ५, १० आहेत, म्हणून १० ही सर्वात लहान दोन अंकी संयुक्त संख्या आहे.
स्पष्टीकरण: १७ ही मूळ संख्या आहे.
स्पष्टीकरण: संयुक्त संख्येला भाज्य संख्या असेही म्हणतात.
स्पष्टीकरण: १ ते १०० मध्ये २५ मूळ संख्या आहेत आणि १ ही संख्या वेगळी आहे, म्हणून १०० - २५ - १ = ७४ संयुक्त संख्या आहेत.
स्पष्टीकरण: २७ चे विभाजक १, ३, ९, २७ आहेत.
स्पष्टीकरण: २ ही एकमेव सम मूळ संख्या आहे, ती संयुक्त नाही.
स्पष्टीकरण: ४५ चे विभाजक १, ३, ५, ९, १५, ४५ आहेत.
स्पष्टीकरण: ९ ही सर्वात मोठी एक अंकी संयुक्त संख्या आहे.
स्पष्टीकरण: ५१ चे विभाजक १, ३, १७, ५१ आहेत.
स्पष्टीकरण: पर्यायातील सर्व संख्या संयुक्त आहेत, परंतु ३५ चे विभाजक १, ५, ७, ३५ आहेत.
स्पष्टीकरण: संयुक्त संख्येला १, ती स्वतः आणि किमान एक इतर संख्या असे किमान ३ विभाजक असतात.
स्पष्टीकरण: ७७ चे विभाजक १, ७, ११, ७७ आहेत.