दशांश अपूर्णांक आणि त्यांचे रूपांतरण | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
दशांश अपूर्णांक आणि त्यांचे रूपांतरण
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
दशांश अपूर्णांक हे व्यवहारी अपूर्णांकांचेच एक रूप आहे, ज्याचा छेद १०, १००, १००० इत्यादी असतो. स्पर्धा परीक्षांमध्ये दशांश अपूर्णांकांचे व्यवहारी अपूर्णांकात आणि व्यवहारी अपूर्णांकांचे दशांश रूपात रूपांतर करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
ज्या अपूर्णांकाचा छेद १०, १००, १००० अशा स्वरूपात असतो, त्याला दशांश अपूर्णांक म्हणतात.
अंश आणि छेद स्वरूपात लिहिलेली संख्या (उदा. ३/४).
महत्त्वाचे मुद्दे
- दशांश चिन्हाच्या उजवीकडील अंकांची संख्या छेदातील शून्यांच्या संख्येइतकी असावी.
- दशांश चिन्हाच्या शेवटी कितीही शून्य लावले तरी संख्येची किंमत बदलत नाही (उदा. ०.५ = ०.५०).
- व्यवहारी अपूर्णांकाचे दशांश रूपात रूपांतर करण्यासाठी अंशाला छेदाने भागावे.
- दशांश अपूर्णांकाचे व्यवहारी अपूर्णांकात रूपांतर करताना दशांश चिन्ह काढून छेदात १ वर तितकी शून्य द्यावीत.
महत्त्वाची तथ्ये
- कोणत्याही संख्येच्या छेदात १० असल्यास दशांश चिन्ह एका घरा नंतर येते.
- छेदात १०० असल्यास दशांश चिन्ह दोन घरा नंतर येते.
- दशांश अपूर्णांकांची बेरीज/वजाबाकी करताना दशांश चिन्ह एका खाली एक असावे.
उदाहरणे
व्यवहारी ते दशांश
३/४ = ३ ÷ ४ = ०.७५
दशांश ते व्यवहारी
०.१२५ = १२५/१००० = १/८
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: ०.७५ = ७५/१०० = ३/४.
स्पष्टीकरण: ५ ÷ ८ = ०.६२५.
स्पष्टीकरण: दशांश चिन्हा नंतर ३ अंक आहेत, म्हणून छेद १००० येईल.
स्पष्टीकरण: १/२० = ५/१०० = ०.०५.
स्पष्टीकरण: ०.४ = ४/१० = २/५.
स्पष्टीकरण: १२५/१००० = १/८.
स्पष्टीकरण: ३/५ = ६/१० = ०.६.
स्पष्टीकरण: २५/१००० = १/४०.
स्पष्टीकरण: ७ ÷ ८ = ०.८७५.
स्पष्टीकरण: ८/१० = ४/५.
स्पष्टीकरण: १ ÷ ८ = ०.१२५.
स्पष्टीकरण: ४/१०० = १/२५.
स्पष्टीकरण: ९/२० = ४५/१०० = ०.४५.
स्पष्टीकरण: ६२५/१००० = ५/८.
स्पष्टीकरण: १/४० = २५/१००० = ०.०२५.
स्पष्टीकरण: ३५/१०० = ७/२०.
स्पष्टीकरण: ३ ÷ ८ = ०.३७५.
स्पष्टीकरण: ८/१०० = २/२५.
स्पष्टीकरण: ११/२० = ५५/१०० = ०.५५.
स्पष्टीकरण: १६/१०० = ४/२५ = ८/५०.