परिमाणवाचक विशेषण: सविस्तर अभ्यास | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिमाणवाचक विशेषण: सविस्तर अभ्यास
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
मराठी व्याकरणात नामाची व्याप्ती मर्यादित करणाऱ्या शब्दाला विशेषण म्हणतात. विशेषणांच्या विविध प्रकारांपैकी 'परिमाणवाचक विशेषण' हा एक महत्त्वाचा प्रकार आहे, जो वस्तूचे मोजमाप किंवा परिमाण दर्शवतो.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
ज्या विशेषणाने नामाचे परिमाण किंवा मोजमाप दर्शवले जाते, त्याला परिमाणवाचक विशेषण म्हणतात.
महत्त्वाचे मुद्दे
- हे विशेषण प्रामुख्याने 'अपरिमेय' (Uncountable) नामांसाठी वापरले जाते.
- यात 'किती' या प्रश्नाचे उत्तर मिळते.
- याचे मुख्य दोन प्रकार पडतात: निश्चित परिमाणवाचक आणि अनिश्चित परिमाणवाचक.
- हे विशेषण नेहमी नामाच्या आधी येते.
महत्त्वाची तथ्ये
- परिमाणवाचक विशेषण हे नेहमी 'अपरिमेय' नामांसोबत वापरले जाते.
- संख्यावाचक विशेषण आणि परिमाणवाचक विशेषण यात गल्लत करू नका; संख्यावाचक मोजता येते, तर परिमाणवाचक मोजले किंवा मापले जाते.
उदाहरणे
निश्चित परिमाणवाचक
दोन किलो साखर, पाच लिटर दूध, दहा मीटर कापड.
अनिश्चित परिमाणवाचक
थोडे पाणी, खूप साखर, भरपूर धान्य, काही तेल.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: ज्या विशेषणाने नामाचे मोजमाप किंवा परिमाण दर्शवले जाते, त्याला परिमाणवाचक विशेषण म्हणतात.
स्पष्टीकरण: येथे 'दोन किलो' हे निश्चित मोजमाप दर्शवते, म्हणून हे निश्चित परिमाणवाचक आहे.
स्पष्टीकरण: 'थोडे' हे अनिश्चित परिमाण दर्शवते, म्हणून हे अनिश्चित परिमाणवाचक विशेषण आहे.
स्पष्टीकरण: 'भरपूर धान्य' मध्ये धान्याचे परिमाण दर्शवले आहे, जे मोजता येत नाही.
स्पष्टीकरण: परिमाणवाचक विशेषण ओळखण्यासाठी 'किती' हा प्रश्न विचारला जातो.
स्पष्टीकरण: पाच लिटर हे निश्चित मोजमाप आहे.
स्पष्टीकरण: 'काही' हे अनिश्चित परिमाण दर्शवते.
स्पष्टीकरण: 'पाच मुले' हे संख्यावाचक विशेषण आहे, कारण मुले मोजता येतात.
स्पष्टीकरण: 'भरपूर' हे अनिश्चित परिमाण दर्शवते.
स्पष्टीकरण: परिमाणवाचक विशेषण हे प्रामुख्याने द्रव किंवा मोजता न येणाऱ्या पदार्थांसाठी वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: दहा मीटर हे निश्चित मोजमाप आहे.
स्पष्टीकरण: 'अल्प' म्हणजे थोडे, जे अनिश्चित परिमाण दर्शवते.
स्पष्टीकरण: 'सगळे' हे अनिश्चित परिमाण दर्शवते.
स्पष्टीकरण: 'पाच किलो' हे निश्चित मोजमाप आहे.
स्पष्टीकरण: दोन लिटर हे निश्चित मोजमाप आहे.
स्पष्टीकरण: 'थोडे दूध' मध्ये परिमाण दर्शवले आहे.
स्पष्टीकरण: 'अनेक' हे अनिश्चित परिमाण किंवा संख्या दर्शवते, संदर्भाप्रमाणे ते अनिश्चित परिमाणवाचक असू शकते.
स्पष्टीकरण: विशेषण हे नेहमी नामाची व्याप्ती मर्यादित करते.
स्पष्टीकरण: 'काही' हे अनिश्चित परिमाणवाचक विशेषण आहे.
स्पष्टीकरण: जेव्हा संख्येसोबत मापाचे एकक (किलो) येते, तेव्हा ते परिमाणवाचक विशेषण बनते.