मराठी वर्णमाला: विसर्ग (स्वरादी) | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
मराठी वर्णमाला: विसर्ग (स्वरादी)
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
मराठी वर्णमालेत 'अं' आणि 'अः' या दोन वर्णांना 'स्वरादी' म्हणतात. यात 'अः' या वर्णाला 'विसर्ग' असे संबोधले जाते. विसर्ग हा स्वतंत्र वर्ण नसून तो स्वराच्या साहाय्याने उच्चारला जातो.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
ज्या वर्णांच्या उच्चाराच्या आधी स्वर येतो, त्यांना स्वरादी म्हणतात. उदा. अं, अः.
अः या चिन्हाला विसर्ग म्हणतात. याचा उच्चार करताना 'ह' चा उच्चार अर्धवट किंवा हलका केला जातो.
महत्त्वाचे मुद्दे
- विसर्ग हा स्वरादी प्रकारात मोडतो.
- विसर्ग स्वतंत्रपणे उच्चारता येत नाही, त्याला स्वराची मदत लागते.
- मराठीत विसर्गाचा वापर प्रामुख्याने संस्कृतमधून आलेल्या शब्दांत होतो.
- विसर्गाचे चिन्ह (:) असे असते.
महत्त्वाची तथ्ये
- विसर्ग हा वर्णमालेत स्वरांच्या नंतर आणि व्यंजनांच्या आधी येतो.
- विसर्ग हा 'अ' या स्वराच्या पुढे लावल्यास 'अः' असा होतो.
- विसर्ग संधीमध्ये महत्त्वाचे कार्य करतो (विसर्ग संधी).
उदाहरणे
विसर्गयुक्त शब्द
दुःख, अंतःकरण, निःस्वार्थ, स्वतः, मनःस्थिती.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: अः या वर्णाला स्वरादी म्हणतात कारण याचा उच्चार स्वराच्या साहाय्याने होतो.
स्पष्टीकरण: अं आणि अः हे दोन स्वरादी आहेत.
स्पष्टीकरण: विसर्गाचा उच्चार 'ह' या व्यंजनासारखा हलका होतो.
स्पष्टीकरण: दुःख या शब्दात 'ः' हे विसर्गाचे चिन्ह आहे.
स्पष्टीकरण: स्वरादी म्हणजे स्वर + आदी (सुरुवात), ज्यांच्या उच्चाराच्या आधी स्वर येतो.
स्पष्टीकरण: विसर्ग हा स्वरादी प्रकारात मोडतो.
स्पष्टीकरण: मराठीत विसर्गाचा वापर प्रामुख्याने तत्सम (संस्कृत) शब्दांत होतो.
स्पष्टीकरण: विसर्गाचे चिन्ह ':' असे आहे.
स्पष्टीकरण: स्वतः या शब्दात विसर्ग आहे.
स्पष्टीकरण: विसर्ग संधीमध्ये विसर्गाचा बदल स्वर किंवा व्यंजनानुसार होतो.
स्पष्टीकरण: विसर्ग हा स्वतंत्र वर्ण नसून तो स्वरादी आहे.
स्पष्टीकरण: विसर्गाचा उच्चार कंठातून होतो.
स्पष्टीकरण: अंतःकरण या शब्दात 'तः' मध्ये विसर्ग आहे.
स्पष्टीकरण: मराठीत अं आणि अः असे दोन स्वरादी आहेत.
स्पष्टीकरण: मनः + कामना = मनःकामना हे विसर्ग संधीचे उदाहरण आहे.
स्पष्टीकरण: विसर्गाचा उच्चार 'ह' सारखा हलका असतो.
स्पष्टीकरण: आकाश या शब्दात विसर्ग नाही.
स्पष्टीकरण: विसर्ग स्वरादी गटात येतो.
स्पष्टीकरण: विसर्ग संधीच्या नियमानुसार मनः + रथ = मनोरथ होते.
स्पष्टीकरण: विसर्ग स्वराच्या साहाय्याने उच्चारला जातो.