मराठी व्याकरण: समानार्थी शब्द (Synonyms) | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
मराठी व्याकरण: समानार्थी शब्द (Synonyms)
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
मराठी भाषेत एकाच अर्थाचे अनेक शब्द असतात, त्यांना 'समानार्थी शब्द' म्हणतात. स्पर्धा परीक्षांमध्ये शब्दसंपत्तीवर आधारित प्रश्न विचारले जातात, ज्यासाठी समानार्थी शब्दांचा सराव अत्यंत आवश्यक आहे.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
ज्या शब्दांचा अर्थ समान असतो, त्यांना समानार्थी शब्द किंवा 'पर्यायवाची शब्द' असे म्हणतात.
महत्त्वाचे मुद्दे
- समानार्थी शब्दांमुळे भाषेतील शब्दसंग्रह समृद्ध होतो.
- एकाच शब्दाचे संदर्भानुसार अनेक समानार्थी शब्द असू शकतात.
- परीक्षेत विचारले जाणारे शब्द बऱ्याचदा दैनंदिन व्यवहारातील किंवा साहित्यातील असतात.
- संस्कृतोद्भव शब्दांचे समानार्थी शब्द अधिक प्रमाणात विचारले जातात.
महत्त्वाची तथ्ये
- मराठीतील अनेक समानार्थी शब्द संस्कृत भाषेतून जसेच्या तसे (तत्सम) आले आहेत.
- समानार्थी शब्दांचा सराव केल्याने उताऱ्यावरील प्रश्नांची उत्तरे देणे सोपे जाते.
- वाक्यरचनेत योग्य समानार्थी शब्दाचा वापर केल्याने भाषेचा दर्जा सुधारतो.
उदाहरणे
निसर्ग संबंधित
आकाश - नभ, गगन, अंबर, व्योम; सूर्य - दिनकर, भास्कर, रवी, भानू.
मानवी भावना व शरीर
डोळा - नयन, नेत्र, चक्षू; आनंद - हर्ष, मोद, संतोष.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: अमृतला पियूष, सुधा, अमिय असेही म्हणतात.
स्पष्टीकरण: अरण्य म्हणजे जंगल, कानन, विपिन.
स्पष्टीकरण: कमळ म्हणजे पंकज, नीरज, सरोज.
स्पष्टीकरण: पृथ्वीला धरा, वसुंधरा, धरणी असे म्हणतात.
स्पष्टीकरण: चंद्र म्हणजे शशी, इंदू, सुधाकर.
स्पष्टीकरण: पाणी म्हणजे जल, नीर, पय, उदक.
स्पष्टीकरण: मित्र म्हणजे सखा, दोस्त, सोबती.
स्पष्टीकरण: अग्नी म्हणजे पावक, अनल, विस्तव.
स्पष्टीकरण: नदी म्हणजे सरिता, तटिनी.
स्पष्टीकरण: आई म्हणजे माता, जननी, माय.
स्पष्टीकरण: आकाश म्हणजे गगन, नभ, अंबर.
स्पष्टीकरण: पर्वत म्हणजे गिरी, नग, अचल.
स्पष्टीकरण: रात्र म्हणजे रजनी, निशा, यामिनी.
स्पष्टीकरण: वारा म्हणजे समीर, वायू, अनिल.
स्पष्टीकरण: समुद्र म्हणजे सागर, रत्नाकर, सिंधू.
स्पष्टीकरण: घोडा म्हणजे अश्व, हय, वारू.
स्पष्टीकरण: हत्ती म्हणजे गज, कुंजर, करी.
स्पष्टीकरण: आनंद म्हणजे हर्ष, मोद, संतोष.
स्पष्टीकरण: डोळा म्हणजे नयन, नेत्र, चक्षू.
स्पष्टीकरण: शत्रू म्हणजे अरी, रिपू, वैरी.