मराठी व्याकरण: परिभाषिक शब्द | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
मराठी व्याकरण: परिभाषिक शब्द
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
प्रशासकीय कामकाजात वापरले जाणारे विशिष्ट अर्थाचे शब्द म्हणजे परिभाषिक शब्द होय. महाराष्ट्र शासनाच्या विविध परीक्षांमध्ये (MPSC, Police Bharti, Talathi) यावर आधारित प्रश्न विचारले जातात.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
विशिष्ट शास्त्र किंवा विषयाच्या संदर्भात निश्चित अर्थाने वापरला जाणारा शब्द.
महत्त्वाचे मुद्दे
- प्रशासकीय शब्दांचा अर्थ अचूक असावा लागतो.
- हे शब्द प्रामुख्याने इंग्रजी शब्दांना पर्यायी मराठी शब्द म्हणून वापरले जातात.
- महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळाने या शब्दांची प्रमाणित यादी तयार केली आहे.
महत्त्वाची तथ्ये
- प्रशासकीय मराठीत शब्दांची निवड करताना संदिग्धता टाळली जाते.
- अनेक परिभाषिक शब्द हे संस्कृतोद्भव आहेत.
उदाहरणे
प्रशासकीय उदाहरणे
Account - लेखा, Affidavit - प्रतिज्ञापत्र, Budget - अर्थसंकल्प, Gazette - राजपत्र.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: Affidavit म्हणजे शपथपूर्वक दिलेले लेखी निवेदन, ज्याला प्रतिज्ञापत्र म्हणतात.
स्पष्टीकरण: Budget म्हणजे सरकारचा वार्षिक आर्थिक आराखडा, ज्याला अर्थसंकल्प म्हणतात.
स्पष्टीकरण: शासकीय अधिकृत प्रसिद्धीपत्रकाला राजपत्र (Gazette) म्हणतात.
स्पष्टीकरण: हिशोबाची तपासणी म्हणजे लेखापरीक्षण (Audit).
स्पष्टीकरण: बैठकीत चर्चेसाठी असलेल्या विषयांची यादी म्हणजे कार्यसूची (Agenda).
स्पष्टीकरण: निवडणुकीत उभा असलेला व्यक्ती म्हणजे उमेदवार (Candidate).
स्पष्टीकरण: विशिष्ट कामाबद्दल दिलेली सन्मानपूर्वक रक्कम म्हणजे मानधन (Honorarium).
स्पष्टीकरण: शासकीय अधिकृत प्रसिद्धीला अधिसूचना (Notification) म्हणतात.
स्पष्टीकरण: बैठक सुरू करण्यासाठी आवश्यक किमान सदस्य संख्या म्हणजे गणसंख्या (Quorum).
स्पष्टीकरण: बैठकीत मंजूर केलेला औपचारिक निर्णय म्हणजे ठराव (Resolution).
स्पष्टीकरण: नोकरीतील रिकामी जागा म्हणजे रिक्त पद (Vacancy).
स्पष्टीकरण: प्रशासकीय कामाचे एक अंग म्हणजे विभाग (Department).
स्पष्टीकरण: कायद्यात किंवा नियमात केलेला बदल म्हणजे सुधारणा (Amendment).
स्पष्टीकरण: एखादी गोष्ट अधिकृत असल्याचे सिद्ध करणे म्हणजे प्रमाणन (Authentication).
स्पष्टीकरण: वस्तू किंवा सेवेच्या मोबदल्यात द्यायची रक्कम म्हणजे देयक (Bill).
स्पष्टीकरण: कार्यालयातून सर्वांना पाठवलेली माहिती म्हणजे परिपत्रक (Circular).
स्पष्टीकरण: एका विभागातून दुसऱ्या विभागात तात्पुरत्या स्वरूपात काम करणे म्हणजे प्रतिनियुक्ती (Deputation).
स्पष्टीकरण: एखाद्या पदासाठी आवश्यक अटी पूर्ण करणे म्हणजे पात्रता (Eligibility).
स्पष्टीकरण: माहिती मिळवण्यासाठी केलेली अधिकृत चौकशी (Inquiry).
स्पष्टीकरण: नियमांचे उल्लंघन केल्याबद्दल आकारलेली रक्कम म्हणजे दंड (Penalty).