मराठी व्याकरण: क्रियापद (Verb) | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
मराठी व्याकरण: क्रियापद (Verb)
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या क्रियावाचक शब्दाला 'क्रियापद' असे म्हणतात. मराठी व्याकरणात क्रियापद हा अत्यंत महत्त्वाचा विकारी शब्द आहे, कारण क्रियापदाशिवाय वाक्य पूर्ण होऊ शकत नाही.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या क्रियावाचक शब्दाला क्रियापद म्हणतात.
क्रियापदाच्या मूळ रूपाला धातू म्हणतात.
ज्या क्रियापदाचा अर्थ पूर्ण होण्यासाठी कर्माची गरज असते.
ज्या क्रियापदाचा अर्थ कर्त्यापाशीच पूर्ण होतो, कर्माची गरज नसते.
महत्त्वाचे मुद्दे
- क्रियापद हे वाक्याच्या शेवटी येते.
- क्रियापद हे काळ, अर्थ आणि प्रयोगानुसार बदलते.
- धातू साधितांना 'प्रत्यय' लागून क्रियापद बनते.
- वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणे हे क्रियापदाचे मुख्य कार्य आहे.
महत्त्वाची तथ्ये
- मराठीत क्रियापद वाक्याच्या शेवटी असते.
- धातू + प्रत्यय = क्रियापद.
- संयुक्त क्रियापद हे धातूसाधित आणि सहाय्यक क्रियापद मिळून बनते.
उदाहरणे
सकर्मक क्रियापद
राम आंबा खातो. (येथे 'खातो' हे क्रियापद असून 'आंबा' हे कर्म आहे.)
अकर्मक क्रियापद
पक्षी उडतात. (येथे 'उडतात' या क्रियापदाला कर्माची गरज नाही.)
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या शब्दाला क्रियापद म्हणतात.
स्पष्टीकरण: क्रियापदाच्या मूळ रूपाला धातू म्हणतात.
स्पष्टीकरण: खातो या क्रियापदाला 'आंबा' हे कर्म आहे.
स्पष्टीकरण: ज्याला कर्माची गरज नसते ते अकर्मक क्रियापद.
स्पष्टीकरण: वाचतो हे क्रियापद आहे.
स्पष्टीकरण: जेव्हा कर्ता स्वतः क्रिया न करता दुसऱ्याला करायला लावतो, तेव्हा ते प्रयोजक क्रियापद असते.
स्पष्टीकरण: ज्या क्रियापदातून क्रिया करण्याची शक्यता दर्शवली जाते, ते शक्य क्रियापद.
स्पष्टीकरण: धातूसाधित आणि सहाय्यक क्रियापद मिळून संयुक्त क्रियापद बनते.
स्पष्टीकरण: गाणे हे कर्म असल्याने हे सकर्मक क्रियापद आहे.
स्पष्टीकरण: नव्हे, आहे, नाही ही अनियमित क्रियापदे आहेत.
स्पष्टीकरण: उडतात हे क्रियापद आहे.
स्पष्टीकरण: धातूसाधित शब्दाला कृदंत असेही म्हणतात.
स्पष्टीकरण: गेला हे भूतकाळी रूप आहे.
स्पष्टीकरण: वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणे हे क्रियापदाचे मुख्य कार्य आहे.
स्पष्टीकरण: खात (धातूसाधित) + आहे (सहाय्यक) = संयुक्त क्रियापद.
स्पष्टीकरण: झोपला या क्रियापदाला कर्माची गरज नाही.
स्पष्टीकरण: नको हे अनियमित क्रियापद आहे.
स्पष्टीकरण: क्रियापदाच्या रूपावरून काळ ओळखता येतो.
स्पष्टीकरण: धावतो हे क्रियापद आहे.
स्पष्टीकरण: क्रियापदाचे रूप लिंग, वचन आणि पुरुषानुसार बदलते.