पुरुषवाचक सर्वनाम: सविस्तर अभ्यास | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
पुरुषवाचक सर्वनाम: सविस्तर अभ्यास
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
मराठी व्याकरणात नामाऐवजी वापरल्या जाणाऱ्या शब्दाला 'सर्वनाम' म्हणतात. सर्वनामांचे एकूण सहा प्रकार आहेत, त्यापैकी 'पुरुषवाचक सर्वनाम' हा अत्यंत महत्त्वाचा प्रकार आहे. बोलणारा, ज्याच्याशी बोलतो तो आणि ज्याच्याबद्दल बोलतो तो, यांच्या संदर्भात वापरल्या जाणाऱ्या शब्दांना पुरुषवाचक सर्वनाम म्हणतात.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
बोलणारा स्वतःचा उल्लेख करण्यासाठी जी सर्वनामे वापरतो (उदा. मी, आम्ही).
ज्या व्यक्तीशी आपण बोलतो, त्या व्यक्तीचा उल्लेख करण्यासाठी वापरली जाणारी सर्वनामे (उदा. तू, तुम्ही).
ज्या व्यक्तीबद्दल किंवा वस्तू बद्दल आपण बोलतो, त्या व्यक्तीचा उल्लेख करण्यासाठी वापरली जाणारी सर्वनामे (उदा. तो, ती, ते, त्या).
महत्त्वाचे मुद्दे
- प्रथम पुरुषवाचक: मी, आम्ही, आपण (स्वतःसाठी).
- द्वितीय पुरुषवाचक: तू, तुम्ही, आपण (समोरच्यासाठी).
- तृतीय पुरुषवाचक: तो, ती, ते, त्या (इतरांसाठी).
- पुरुषवाचक सर्वनामे लिंग, वचन आणि विभक्तीनुसार बदलतात.
महत्त्वाची तथ्ये
- मराठीत 'आपण' हे सर्वनाम प्रथम पुरुषी (स्वतःसाठी) आणि द्वितीय पुरुषी (आदरार्थी) अशा दोन्ही प्रकारे वापरले जाते.
- पुरुषवाचक सर्वनामांना विभक्ती प्रत्यय लागल्यास त्यांच्या मूळ रूपात बदल होतो (उदा. मी -> मला, तू -> तुला).
उदाहरणे
प्रथम पुरुष
मी अभ्यास करतो. आम्ही गावाला जाऊ.
द्वितीय पुरुष
तू हुशार आहेस. तुम्ही उद्या या.
तृतीय पुरुष
तो शाळेत गेला. ती अभ्यास करते.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: बोलणारा स्वतःचा उल्लेख करण्यासाठी 'मी' वापरतो, म्हणून ते प्रथम पुरुषवाचक आहे.
स्पष्टीकरण: ज्या व्यक्तीशी आपण बोलतो, त्याला उद्देशून 'तू' वापरतात.
स्पष्टीकरण: ज्या व्यक्तीबद्दल बोलले जाते, त्यासाठी 'तो' वापरतात.
स्पष्टीकरण: 'आम्ही' हे 'मी' चे अनेकवचन रूप आहे.
स्पष्टीकरण: 'तुम्ही' हे समोरच्या व्यक्तीसाठी वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: 'ती' हे स्त्रीलिंगी तृतीय पुरुषी सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: 'आपण' हे स्वतःसाठी (प्रथम) आणि आदरार्थी (द्वितीय) अशा दोन्ही प्रकारे वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: 'ते' हे नपुंसकलिंगी तृतीय पुरुषी सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: 'आम्ही' हे बोलणाऱ्या गटासाठी वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: प्रथम, द्वितीय आणि तृतीय असे तीन उपप्रकार आहेत.
स्पष्टीकरण: 'त्या' हे तृतीय पुरुषी स्त्रीलिंगी अनेकवचनी सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: 'तू' हे द्वितीय पुरुषवाचक सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: 'तुम्ही' हे आदरार्थी द्वितीय पुरुषवाचक सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: 'मी' चे अनेकवचन 'आम्ही' असे होते.
स्पष्टीकरण: 'तो' हे तृतीय पुरुषी सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: 'ती' हे स्त्रीलिंगी सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: हे सर्वनामाचेच एक उपप्रकार आहेत.
स्पष्टीकरण: बोलणारा स्वतःचा उल्लेख करत आहे.
स्पष्टीकरण: 'ते' हे नपुंसकलिंगी सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: पुरुषवाचक सर्वनामे व्यक्ती किंवा वस्तू या दोघांसाठी वापरली जाऊ शकतात.