मराठी व्याकरण: प्रश्नार्थक सर्वनाम | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
मराठी व्याकरण: प्रश्नार्थक सर्वनाम
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
मराठी व्याकरणात नामाऐवजी वापरल्या जाणाऱ्या शब्दांना 'सर्वनाम' म्हणतात. जेव्हा सर्वनामाचा वापर प्रश्न विचारण्यासाठी केला जातो, तेव्हा त्याला 'प्रश्नार्थक सर्वनाम' असे म्हणतात.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
ज्या सर्वनामांचा उपयोग वाक्यात प्रश्न विचारण्यासाठी केला जातो, त्यांना प्रश्नार्थक सर्वनाम म्हणतात.
महत्त्वाचे मुद्दे
- प्रश्नार्थक सर्वनामे प्रामुख्याने 'कोण' आणि 'काय' ही आहेत.
- ही सर्वनामे वाक्यात कर्ता किंवा कर्म म्हणून येतात.
- वाक्याच्या शेवटी प्रश्नचिन्ह (?) असणे आवश्यक असते.
- ही सर्वनामे व्यक्ती किंवा वस्तू यांच्याबद्दल प्रश्न विचारण्यासाठी वापरली जातात.
महत्त्वाची तथ्ये
- 'कोण' हे सर्वनाम सजीव व्यक्तींसाठी वापरले जाते.
- 'काय' हे सर्वनाम निर्जीव वस्तू किंवा प्राण्यांसाठी वापरले जाते.
- प्रश्नार्थक सर्वनामांना विभक्ती प्रत्यय लागून त्यांची रूपे बदलतात (उदा. कोणाला, कशाने, कोणाचे).
उदाहरणे
व्यक्तीसाठी वापर
दारात कोण उभे आहे? (येथे 'कोण' हे व्यक्तीसाठी वापरले आहे.)
वस्तूंसाठी वापर
तू बाजारातून काय आणले? (येथे 'काय' हे वस्तूसाठी वापरले आहे.)
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: 'कोण' हे प्रश्न विचारण्यासाठी वापरले जाणारे सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: येथे 'कोण' या शब्दाने प्रश्न विचारला आहे, म्हणून हे प्रश्नार्थक सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: 'काय' हे सर्वनाम प्रामुख्याने निर्जीव वस्तूंसाठी वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: 'कोणाला' हे 'कोण' या सर्वनामाचे विभक्ती रूप आहे, जे प्रश्न विचारते.
स्पष्टीकरण: 'तो' हे दर्शक सर्वनाम आहे, प्रश्नार्थक नाही.
स्पष्टीकरण: प्रश्नार्थक वाक्याच्या शेवटी नेहमी प्रश्नचिन्ह (?) येते.
स्पष्टीकरण: येथे 'कोणी' आणि 'कोणाला' दोन्ही प्रश्नार्थक सर्वनामे आहेत, पण मुख्य सर्वनाम 'कोण' आहे.
स्पष्टीकरण: पर्याय ३ मध्ये 'काय' हे प्रश्नार्थक सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: 'कोण' हे सर्वनाम एकवचन आणि अनेकवचन दोन्हीमध्ये सारखेच राहते.
स्पष्टीकरण: प्रश्नार्थक सर्वनाम वाक्यात कर्ता किंवा कर्म दोन्हीच्या जागी येऊ शकते.
स्पष्टीकरण: 'कोणी' हे 'कोण' या सर्वनामाचे तृतीया विभक्तीचे रूप आहे.
स्पष्टीकरण: इतर पर्यायांत 'कधी', 'कुठे', 'कसा' ही क्रियाविशेषणे आहेत, 'काय' हे सर्वनाम आहे.
स्पष्टीकरण: प्रश्नार्थक सर्वनामाचा मुख्य उद्देश प्रश्न विचारून माहिती मिळवणे हा असतो.
स्पष्टीकरण: 'काय' हे निर्जीव वस्तू किंवा क्रियेबद्दल माहिती विचारण्यासाठी वापरतात.
स्पष्टीकरण: 'कोणाचे' हे 'कोण' या सर्वनामाचे षष्ठी विभक्ती रूप आहे, जे प्रश्न विचारते.
स्पष्टीकरण: प्रश्नार्थक शब्द आणि शेवटी असलेले प्रश्नचिन्ह ही सर्वात महत्त्वाची खूण आहे.
स्पष्टीकरण: येथे 'कोणता' हे 'कोण' या सर्वनामापासून बनलेले विशेषण (सार्वनामिक विशेषण) आहे.
स्पष्टीकरण: विभक्ती प्रत्यय लागल्यामुळे सर्वनामाचे सामान्य रूप होऊन त्याचे रूप बदलते (उदा. कोण -> कोणाला).
स्पष्टीकरण: मराठीत मुख्य प्रश्नार्थक सर्वनामे 'कोण' आणि 'काय' अशी दोनच आहेत.
स्पष्टीकरण: 'काय' हे येथे प्रश्न विचारण्यासाठी वापरले आहे, म्हणून ते प्रश्नार्थक सर्वनाम आहे.