भाववाचक नाम (Abstract Noun) | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
भाववाचक नाम (Abstract Noun)
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
मराठी व्याकरणात नामाचे मुख्य तीन प्रकार पडतात. त्यापैकी 'भाववाचक नाम' हा एक अत्यंत महत्त्वाचा प्रकार आहे. ज्या नामातून वस्तू किंवा व्यक्तीमधील गुण, धर्म किंवा भाव यांचा बोध होतो, त्याला 'भाववाचक नाम' म्हणतात.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
ज्या नामातून प्राणी किंवा वस्तू यांच्यातील गुण, धर्म किंवा भाव यांचा बोध होतो, त्याला भाववाचक नाम म्हणतात.
महत्त्वाचे मुद्दे
- भाववाचक नामे अदृश्य असतात, ती केवळ जाणवली जातात.
- ही नामे सामान्य नाम, विशेषण किंवा क्रियापदापासून बनतात.
- भाववाचक नामांना 'ई', 'ता', 'त्व', 'पण', 'पणा', 'गिरी', 'की' हे प्रत्यय लागतात.
- भाववाचक नामे ही नेहमी एकवचनी असतात.
महत्त्वाची तथ्ये
- भाववाचक नामे ही अमूर्त (Abstract) असतात.
- एखाद्या नामाला 'पण', 'पणा', 'गिरी' हे प्रत्यय लागल्यास ते भाववाचक नाम बनते.
- भाववाचक नामे कधीही अनेकवचनी नसतात, जर ती अनेकवचनी केली तर ती सामान्य नामे बनतात.
उदाहरणे
गुणांपासून बनलेली
शहाणपणा, प्रामाणिकपणा, गोडवा, धैर्य.
स्थिती दर्शवणारी
बालपण, तारुण्य, म्हातारपण, गरिबी.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: शहाणपणा हे गुण दर्शवणारे नाम आहे, म्हणून ते भाववाचक नाम आहे.
स्पष्टीकरण: प्रामाणिकपणा हा एक गुण आहे, म्हणून हे भाववाचक नाम आहे.
स्पष्टीकरण: गोड या विशेषणापासून गोडी, गोडवा आणि गोडपण ही तिन्ही भाववाचक नामे तयार होतात.
स्पष्टीकरण: भाववाचक नामे ही नेहमी एकवचनी असतात.
स्पष्टीकरण: शूर या विशेषणापासून शूरता आणि शौर्य ही दोन्ही भाववाचक नामे तयार होतात.
स्पष्टीकरण: 'ला' हा प्रत्यय भाववाचक नाम तयार करण्यासाठी वापरला जात नाही.
स्पष्टीकरण: बालपण ही एक अवस्था आहे, म्हणून ते भाववाचक नाम आहे.
स्पष्टीकरण: गरीब या विशेषणापासून 'गरिबी' हे भाववाचक नाम बनते.
स्पष्टीकरण: भाववाचक नामाला धर्मवाचक किंवा गुणवाचक नाम असेही म्हणतात.
स्पष्टीकरण: माणुसकी हे 'माणूस' या सामान्य नामापासून बनले आहे.
स्पष्टीकरण: गंगा हे विशेष नाम आहे.
स्पष्टीकरण: सुंदर या विशेषणापासून सुंदरता, सौंदर्य आणि सुंदरपण ही तिन्ही नामे तयार होतात.
स्पष्टीकरण: मुलगा या सामान्य नामाला 'पण' प्रत्यय लावून 'मुलेपण' हे भाववाचक नाम तयार होते.
स्पष्टीकरण: भाववाचक नामे ही अदृश्य असतात, ती केवळ मनाला जाणवतात.
स्पष्टीकरण: शत्रू या नामापासून शत्रुत्व, शत्रूता आणि शत्रूपण ही भाववाचक नामे तयार होतात.
स्पष्टीकरण: हसणे या धातूपासून 'हास्य' हे भाववाचक नाम बनते.
स्पष्टीकरण: मूर्ख या विशेषणापासून मूर्खता, मूर्खपणा आणि मूर्खत्व ही तिन्ही भाववाचक नामे तयार होतात.
स्पष्टीकरण: आंबा हे सामान्य नाम आहे.
स्पष्टीकरण: देव या नामापासून देवत्व, देवता आणि देवपण ही भाववाचक नामे तयार होतात.
स्पष्टीकरण: नम्र या विशेषणापासून नम्रता, नम्रत्व आणि नम्रपण ही भाववाचक नामे तयार होतात.