मराठी व्याकरण: नपुंसकलिंग (Neuter Gender) | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
मराठी व्याकरण: नपुंसकलिंग (Neuter Gender)
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
मराठी व्याकरणात नामाच्या रूपावरून ते पुरुषजातीचे, स्त्रीजातीचे की दोन्हीपैकी कोणत्याच जातीचे नाही, हे समजते. ज्या नामावरून निर्जीव वस्तूंचा किंवा विशिष्ट प्राण्यांचा बोध होतो, त्यांना नपुंसकलिंगी नामे म्हणतात.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
ज्या नामावरून पुरुष किंवा स्त्री या दोन्ही जातींचा बोध होत नाही, त्या नामाला नपुंसकलिंगी नाम म्हणतात.
महत्त्वाचे मुद्दे
- नपुंसकलिंगी नामाच्या आधी 'ते' हे सर्वनाम वापरतात.
- बहुतेक निर्जीव वस्तू नपुंसकलिंगी असतात.
- अनेकदा 'अ' कारान्त नामे नपुंसकलिंगी असतात (उदा. पुस्तक, घर).
- लहान बालकांचा उल्लेख करताना नपुंसकलिंगी रूप वापरले जाते (उदा. ते बाळ, ते लेकरू).
- काही भाववाचक नामे नपुंसकलिंगी असतात.
महत्त्वाची तथ्ये
- नपुंसकलिंगी नामांचे अनेकवचन करताना अनेकदा 'ई' किंवा 'ए' प्रत्यय लागतात.
- काही शब्द संदर्भाप्रमाणे लिंग बदलू शकतात, पण सामान्यतः ते नपुंसकलिंगी असतात.
- नपुंसकलिंगी नामांचा वापर करताना क्रियापदही त्यानुसार बदलते.
उदाहरणे
दैनंदिन वापरातील उदाहरणे
ते पुस्तक, ते घर, ते झाड, ते पाणी, ते दूध, ते बाळ, ते फूल, ते फळ, ते दुकान, ते शहर.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: बाळ या शब्दापूर्वी 'ते' हे सर्वनाम वापरले जाते, म्हणून ते नपुंसकलिंगी आहे.
स्पष्टीकरण: आपण 'ते पुस्तक' असे म्हणतो, म्हणून हे नपुंसकलिंगी आहे.
स्पष्टीकरण: नदी हा शब्द 'ती नदी' असा वापरला जातो, म्हणून तो स्त्रीलिंगी आहे.
स्पष्टीकरण: फूल या शब्दापूर्वी 'ते' वापरले जाते, म्हणून ते नपुंसकलिंगी आहे.
स्पष्टीकरण: मराठी व्याकरणात नपुंसकलिंगी नामासाठी 'ते' हे सर्वनाम वापरतात.
स्पष्टीकरण: ते दूध, असे म्हटले जाते म्हणून हे नपुंसकलिंगी आहे.
स्पष्टीकरण: शहर हा शब्द 'ते शहर' असा वापरला जातो.
स्पष्टीकरण: ते लेकरू, असे म्हटले जाते.
स्पष्टीकरण: ते फळ, असे म्हटले जाते.
स्पष्टीकरण: दुकान या शब्दापूर्वी 'ते' वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: साखर हा शब्द 'ती साखर' असा वापरला जातो, म्हणून तो स्त्रीलिंगी आहे.
स्पष्टीकरण: झाड या शब्दापूर्वी 'ते' वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: बाळ हे नपुंसकलिंगी नाम आहे.
स्पष्टीकरण: सोने या शब्दापूर्वी 'ते' वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: केळे हा शब्द 'ते केळे' असा वापरला जातो.
स्पष्टीकरण: कापड या शब्दापूर्वी 'ते' वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: भाजी हा शब्द 'ती भाजी' असा वापरला जातो, म्हणून तो स्त्रीलिंगी आहे.
स्पष्टीकरण: विमान या शब्दापूर्वी 'ते' वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: वासरू या शब्दापूर्वी 'ते' वापरले जाते.
स्पष्टीकरण: पत्र या शब्दापूर्वी 'ते' वापरले जाते.