मराठी व्याकरण: वचन आणि बहुवचन | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
मराठी व्याकरण: वचन आणि बहुवचन
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
मराठी व्याकरणात 'वचन' म्हणजे नामाच्या रूपावरून वस्तू एक आहे की अनेक आहेत, हे समजणे. जेव्हा एखादा शब्द एकापेक्षा जास्त वस्तू किंवा व्यक्तींचा बोध करून देतो, तेव्हा त्याला 'बहुवचन' म्हणतात.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
जेव्हा नामाच्या रूपावरून एकाच वस्तूचा किंवा व्यक्तीचा बोध होतो.
जेव्हा नामाच्या रूपावरून एकापेक्षा जास्त वस्तूंचा किंवा व्यक्तींचा बोध होतो.
महत्त्वाचे मुद्दे
- अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे बहुवचन करताना 'आ' चा 'ए' होतो (उदा. मुलगा - मुले).
- आकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे बहुवचन करताना 'आ' चा 'या' होतो (उदा. शाळा - शाळा).
- काही शब्द एकवचन आणि बहुवचन दोन्हीत सारखेच राहतात (उदा. घर, फूल, मित्र).
- आदरार्थी व्यक्तींसाठी एकवचन असूनही बहुवचनाचा वापर केला जातो (उदा. गुरुजी आले).
महत्त्वाची तथ्ये
- काही शब्द नेहमी बहुवचनातच वापरले जातात, उदा. 'डोळे', 'कानातले', 'प्राण'.
- काही शब्द नेहमी एकवचनातच वापरले जातात, उदा. 'आकाश', 'पाणी', 'दूध'.
- आदरार्थी बहुवचन हे मराठी भाषेचे वैशिष्ट्य आहे.
उदाहरणे
सामान्य बदल
मुलगा - मुले, शाळा - शाळा, नदी - नद्या, घर - घरे.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे बहुवचन 'ए' प्रत्यय लागून 'मुले' असे होते.
स्पष्टीकरण: ईकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे बहुवचन करताना 'या' प्रत्यय लागून 'नद्या' होते.
स्पष्टीकरण: डोळे हा शब्द नेहमी बहुवचनात वापरला जातो.
स्पष्टीकरण: घर या शब्दाचे बहुवचन 'घरे' असे होते.
स्पष्टीकरण: काही आकारान्त स्त्रीलिंगी नामांचे रूप बहुवचनात बदलत नाही.
स्पष्टीकरण: आदरार्थी व्यक्तींसाठी एकवचन असूनही बहुवचनी क्रियापद वापरतात.
स्पष्टीकरण: उकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे बहुवचन 'वा' प्रत्यय लागून होते.
स्पष्टीकरण: एकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे बहुवचन 'ई' प्रत्यय लागून होते.
स्पष्टीकरण: काही पुल्लिंगी शब्दांचे रूप बहुवचनात बदलत नाही.
स्पष्टीकरण: उकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे बहुवचन 'ए' प्रत्यय लागून होते.
स्पष्टीकरण: अकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे बहुवचन 'ए' प्रत्यय लागून होते.
स्पष्टीकरण: ईकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे बहुवचन 'या' प्रत्यय लागून होते.
स्पष्टीकरण: आकारान्त पुल्लिंगी नामाचे बहुवचन 'ए' प्रत्यय लागून होते.
स्पष्टीकरण: पाणी हा शब्द नेहमी एकवचनातच वापरला जातो.
स्पष्टीकरण: प्राण हा शब्द नेहमी बहुवचनात वापरला जातो.
स्पष्टीकरण: ईकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे बहुवचन 'या' प्रत्यय लागून होते.
स्पष्टीकरण: आकारान्त पुल्लिंगी नामाचे बहुवचन 'ए' प्रत्यय लागून होते.
स्पष्टीकरण: आकारान्त पुल्लिंगी नामाचे बहुवचन 'ए' प्रत्यय लागून होते.
स्पष्टीकरण: ईकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे बहुवचन 'या' प्रत्यय लागून होते.
स्पष्टीकरण: आकारान्त पुल्लिंगी नामाचे बहुवचन 'ए' प्रत्यय लागून होते.