परिचय

मराठी छंदशास्त्रात मात्रागणना हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. पद्यरचना किंवा कवितांच्या लयीसाठी अक्षरांचा उच्चार करण्यास लागणारा वेळ म्हणजे 'मात्रा' होय. स्पर्धा परीक्षांमध्ये वृत्त आणि मात्रांच्या गणनेवर आधारित प्रश्न विचारले जातात.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• अ, इ, उ, ऋ हे स्वर लघु असतात.
• आ, ई, ऊ, ए, ऐ, ओ, औ हे स्वर गुरु असतात.
• अनुस्वारयुक्त अक्षर नेहमी गुरु असते.
• विसर्गयुक्त अक्षर नेहमी गुरु असते.
• जोडाक्षराच्या आधीचे अक्षर गुरु असते (जर जोडाक्षर शब्दाच्या सुरुवातीला नसेल तर).
• दीर्घ स्वर असलेली अक्षरे गुरु असतात.

महत्त्वाची तथ्ये

• छंदशास्त्रात मात्रा मोजणे हे वृत्त ओळखण्यासाठी आवश्यक असते.
• मराठीत 'लघु' साठी 'I' आणि 'गुरु' साठी 'U' ही चिन्हे वापरतात.
• शेवटचे अक्षर लयीनुसार लघु किंवा गुरु मानले जाऊ शकते.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न