महर्षी धोंडो केशव कर्वे: स्त्री शिक्षणाचे प्रणेते | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
महर्षी धोंडो केशव कर्वे: स्त्री शिक्षणाचे प्रणेते
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
महर्षी धोंडो केशव कर्वे हे महाराष्ट्रातील एक थोर समाजसुधारक आणि शिक्षणतज्ज्ञ होते. त्यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य विधवा विवाह आणि स्त्री शिक्षणासाठी समर्पित केले. त्यांना 'अण्णासाहेब' या नावानेही ओळखले जाते.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
विधवांच्या पुनर्विवाहाला प्रोत्साहन देण्यासाठी महर्षी कर्वे यांनी स्थापन केलेली संस्था.
भारतातील पहिले महिला विद्यापीठ, ज्याची स्थापना महर्षी कर्वे यांनी १९१६ मध्ये केली.
महत्त्वाचे मुद्दे
- १८९६ मध्ये पुण्यात अनाथ बालिकाश्रमाची स्थापना केली.
- १९१६ मध्ये महिला विद्यापीठाची स्थापना केली.
- १९५८ मध्ये भारतरत्न पुरस्काराने सन्मानित.
- विधवा विवाहाला प्रोत्साहन देण्यासाठी 'विधवा विवाह उत्तेजक मंडळी' स्थापन केली.
- त्यांच्या कार्यामुळे त्यांना 'महर्षी' ही पदवी मिळाली.
महत्त्वाची तथ्ये
- त्यांचा जन्म १८ एप्रिल १८५८ रोजी झाला.
- त्यांनी जपानमधील महिला विद्यापीठाच्या धर्तीवर भारतात महिला विद्यापीठ स्थापन केले.
- त्यांचे आत्मचरित्र 'आत्मवृत्त' या नावाने प्रसिद्ध आहे.
- त्यांच्या १०० व्या वाढदिवसानिमित्त भारत सरकारने त्यांना भारतरत्न दिला.
- त्यांचे निधन ९ नोव्हेंबर १९६२ रोजी झाले.
उदाहरणे
स्त्री शिक्षणाचे कार्य
त्यांनी केवळ शाळाच काढल्या नाहीत, तर महिलांना स्वावलंबी बनवण्यासाठी व्यावसायिक शिक्षणावरही भर दिला.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांचा जन्म १८ एप्रिल १८५८ रोजी रत्नागिरी जिल्ह्यातील मुरुड येथे झाला.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांनी १९१६ मध्ये पुण्यात महिला विद्यापीठाची स्थापना केली.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांना त्यांच्या १०० व्या वाढदिवसानिमित्त १९५८ मध्ये भारतरत्न पुरस्कार देण्यात आला.
स्पष्टीकरण: विधवांच्या पुनर्विवाहाला प्रोत्साहन देण्यासाठी त्यांनी 'विधवा विवाह उत्तेजक मंडळी' स्थापन केली.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांच्या आत्मचरित्राचे नाव 'आत्मवृत्त' असे आहे.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांनी १८९६ मध्ये पुण्यात अनाथ बालिकाश्रमाची स्थापना केली.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांनी जपानमधील महिला विद्यापीठाच्या धर्तीवर भारतात महिला विद्यापीठ स्थापन केले.
स्पष्टीकरण: त्यांच्या थोर समाजसेवेमुळे जनतेने त्यांना 'महर्षी' ही पदवी बहाल केली.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांचे मुख्य कार्य स्त्री शिक्षण आणि विधवा विवाह सुधारणा हे होते.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांचे निधन ९ नोव्हेंबर १९६२ रोजी झाले.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे हे पुण्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजमध्ये गणिताचे प्राध्यापक होते.
स्पष्टीकरण: त्यांनी स्थापन केलेल्या विद्यापीठाला पुढे श्रीमती नाथीबाई दामोदर ठाकरसी (SNDT) महिला विद्यापीठ असे नाव देण्यात आले.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांनी स्वतः एका विधवेशी विवाह करून समाजासमोर आदर्श ठेवला होता.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांचा जन्म १८ एप्रिल १८५८ रोजी झाला.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांनी १९४४ मध्ये समता संघाची स्थापना केली.
स्पष्टीकरण: त्यांनी 'विधवा विवाह' नावाचे मासिक चालवले होते.
स्पष्टीकरण: विठ्ठलदास ठाकरसी यांनी दिलेल्या मोठ्या देणगीमुळे विद्यापीठाला त्यांचे नाव देण्यात आले.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे हे गणिताचे उत्तम प्राध्यापक होते.
स्पष्टीकरण: महर्षी कर्वे यांनी १९०८ मध्ये निष्काम कर्ममठची स्थापना केली.
स्पष्टीकरण: स्त्री शिक्षण आणि विधवांचे पुनर्वसन हे त्यांच्या कार्याचे मुख्य केंद्र होते.