परिचय

छत्रपती शिवाजी महाराजांनी रयतेच्या कल्याणासाठी आणि अन्यायाविरुद्ध लढण्यासाठी 'स्वराज्य' स्थापनेची प्रतिज्ञा केली. हे स्वराज्य केवळ एक राज्य नसून ते न्यायावर आधारित लोककल्याणकारी राज्य होते.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• स्वराज्याची पहिली राजधानी राजगड होती.
• तोरणा किल्ला जिंकून स्वराज्याचे तोरण बांधले गेले.
• शिवाजी महाराजांनी अष्टप्रधान मंडळाची स्थापना केली.
• किल्ले हे स्वराज्याचे संरक्षण कवच होते.
• रयतेच्या शेतीचे नुकसान होणार नाही याची काळजी घेतली जात असे.

महत्त्वाची तथ्ये

• शिवाजी महाराजांचा जन्म १९ फेब्रुवारी १६३० रोजी शिवनेरी किल्ल्यावर झाला.
• स्वराज्याची अधिकृत घोषणा १६७४ मध्ये रायगडावर राज्याभिषेकाद्वारे झाली.
• महाराजांनी आरमाराची निर्मिती करून 'भारतीय आरमाराचे जनक' म्हणून ओळख मिळवली.
• स्वराज्यात स्त्रियांचा आदर आणि सन्मान राखला जात असे.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न