परिचय

कृष्णा नदी ही महाराष्ट्रातील गोदावरीनंतरची दुसरी सर्वात मोठी नदी आहे. ही नदी पश्चिम घाटातून उगम पावून पूर्व वाहिनी म्हणून बंगालच्या उपसागराला मिळते. महाराष्ट्राच्या दक्षिण भागातील कृषी आणि अर्थव्यवस्थेत या नदीचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• उगमस्थान: महाबळेश्वर (सातारा जिल्हा).
• महाराष्ट्रातील लांबी: २८२ किमी.
• प्रमुख उपनद्या: कोयना, वेण्णा, वारणा, पंचगंगा, दूधगंगा, येरळा.
• कोयना नदीला 'महाराष्ट्राची भाग्यलक्ष्मी' म्हणतात.
• कृष्णा नदीच्या खोऱ्यात प्रामुख्याने ऊस आणि द्राक्ष पिकांची लागवड केली जाते.

महत्त्वाची तथ्ये

• कृष्णा नदीचा उगम समुद्रसपाटीपासून १३३७ मीटर उंचीवर होतो.
• कृष्णा नदीच्या काठावर सांगली हे महत्त्वाचे शहर वसलेले आहे.
• कोयना नदीवर कोयना धरण (शिवाजी सागर) बांधलेले आहे.
• कृष्णा नदीचे खोरे महाराष्ट्राच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या सुमारे ८.४ टक्के आहे.
• पंचगंगा नदी ही पाच नद्यांचा (कुंभी, कासारी, तुळशी, भोगावती, सरस्वती) समूह आहे.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न