महाराष्ट्राचे भौगोलिक स्थान आणि सीमा | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
महाराष्ट्राचे भौगोलिक स्थान आणि सीमा
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
महाराष्ट्र हे भारतातील एक महत्त्वाचे राज्य असून त्याचे भौगोलिक स्थान आणि सीमा यांचा अभ्यास करणे स्पर्धा परीक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत आवश्यक आहे. या पाठात आपण महाराष्ट्राचे अक्षांश-रेखांश विस्तार आणि शेजारील राज्यांची माहिती घेणार आहोत.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
१५°४४' उत्तर ते २२°६' उत्तर अक्षांश.
७२°३६' पूर्व ते ८०°५४' पूर्व रेखांश.
महत्त्वाचे मुद्दे
- महाराष्ट्राचे एकूण क्षेत्रफळ ३,०७,७१३ चौ.किमी आहे.
- महाराष्ट्राच्या पश्चिमेस अरबी समुद्र असून किनारपट्टीची लांबी ७२० किमी आहे.
- महाराष्ट्राला एकूण ६ राज्यांच्या सीमा लागून आहेत: गुजरात, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, तेलंगणा, कर्नाटक आणि गोवा.
- दादरा आणि नगर हवेली हा केंद्रशासित प्रदेश महाराष्ट्राच्या सीमेजवळ आहे.
महत्त्वाची तथ्ये
- महाराष्ट्राचा सर्वाधिक सीमा भाग मध्य प्रदेश राज्याला लागून आहे.
- महाराष्ट्राचा सर्वात कमी सीमा भाग गोवा राज्याला लागून आहे.
- महाराष्ट्राची पूर्व-पश्चिम लांबी सुमारे ८०० किमी आहे.
- महाराष्ट्राची उत्तर-दक्षिण लांबी सुमारे ७०० किमी आहे.
उदाहरणे
सीमावर्ती जिल्हे
नंदुरबार जिल्हा गुजरात आणि मध्य प्रदेश या दोन राज्यांना सीमा जोडतो.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राचा अक्षांश विस्तार १५°४४' उत्तर ते २२°६' उत्तर असा आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राच्या पश्चिमेस अरबी समुद्र आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राला एकूण ६ राज्यांच्या सीमा लागून आहेत.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राची किनारपट्टी ७२० किमी लांब आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राच्या उत्तरेला सातपुडा पर्वत रांग आहे.
स्पष्टीकरण: मध्य प्रदेश राज्याला महाराष्ट्रातील सर्वाधिक ८ जिल्ह्यांच्या सीमा लागून आहेत.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राचा रेखांश विस्तार ७२°३६' पूर्व ते ८०°५४' पूर्व आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राच्या दक्षिण सीमेवर गोवा आणि कर्नाटक ही राज्ये आहेत.
स्पष्टीकरण: नंदुरबार जिल्ह्याला गुजरात आणि मध्य प्रदेश या दोन राज्यांच्या सीमा लागून आहेत.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राचे एकूण क्षेत्रफळ ३,०७,७१३ चौ.किमी आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राच्या पूर्वेला छत्तीसगड राज्य आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राची पूर्व-पश्चिम लांबी सुमारे ८०० किमी आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राची उत्तर-दक्षिण लांबी सुमारे ७०० किमी आहे.
स्पष्टीकरण: दादरा आणि नगर हवेली हा केंद्रशासित प्रदेश महाराष्ट्राच्या सीमेजवळ आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राची सर्वात कमी सीमा गोवा राज्याला लागून आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राच्या आग्नेयेस तेलंगणा राज्य आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राच्या वायव्येस गुजरात राज्य आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्रातील ७ जिल्ह्यांना कर्नाटक राज्याची सीमा लागून आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्रातील ५ जिल्ह्यांना गुजरात राज्याची सीमा लागून आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राचा आकार साधारणपणे त्रिकोणी आहे.