मुळशी धरण: महाराष्ट्र जलसंपदा अभ्यास | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
मुळशी धरण: महाराष्ट्र जलसंपदा अभ्यास
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
मुळशी धरण हे पुणे जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे धरण आहे. हे धरण मुळा नदीवर बांधलेले असून, जलविद्युत निर्मितीसाठी प्रसिद्ध आहे. स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने या धरणाचे भौगोलिक आणि ऐतिहासिक महत्त्व मोठे आहे.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
पुणे जिल्ह्यातील एक प्रमुख नदी जी सह्याद्रीच्या रांगांतून उगम पावते.
पाण्याच्या प्रवाहाचा वापर करून वीज निर्मिती करणारा प्रकल्प.
महत्त्वाचे मुद्दे
- स्थान: मुळशी तालुका, जिल्हा पुणे.
- नदी: मुळा नदी.
- निर्मिती वर्ष: १९२७.
- प्रकल्प मालकी: टाटा पॉवर.
- मुख्य उपयोग: जलविद्युत निर्मिती.
महत्त्वाची तथ्ये
- मुळशी धरण हे महाराष्ट्रातील जुन्या धरणांपैकी एक आहे.
- या धरणाचे पाणी मुळा नदीद्वारे पुढे पुणे शहराकडे वाहते.
- मुळशी सत्याग्रह हा स्वातंत्र्यलढ्यातील एक महत्त्वाचा लढा याच भागात झाला होता.
उदाहरणे
पर्यटन महत्त्व
मुळशी धरण परिसर हा निसर्गरम्य असल्याने पावसाळ्यात पर्यटकांची मोठी गर्दी असते.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: मुळशी धरण मुळा नदीवर बांधलेले आहे.
स्पष्टीकरण: मुळशी धरण पुणे जिल्ह्यात आहे.
स्पष्टीकरण: मुळशी धरण टाटा पॉवरद्वारे चालवले जाते.
स्पष्टीकरण: मुळशी धरण १९२७ मध्ये पूर्ण झाले.
स्पष्टीकरण: या धरणाचा मुख्य उद्देश जलविद्युत निर्मिती आहे.
स्पष्टीकरण: मुळशी धरणाच्या जलाशयाला बाळासाहेब ठाकरे जलाशय असेही म्हणतात.
स्पष्टीकरण: मुळशी सत्याग्रहाचे नेतृत्व सेनापती बापट यांनी केले होते.
स्पष्टीकरण: हे धरण मुळशी तालुक्यात येते.
स्पष्टीकरण: मुळशी धरणातून निर्माण होणारी वीज खोपोली जलविद्युत केंद्राला पुरवली जाते.
स्पष्टीकरण: मुळा नदीचा उगम सह्याद्रीच्या रांगांत होतो.
स्पष्टीकरण: हे प्रामुख्याने जलविद्युत प्रकल्प आहे.
स्पष्टीकरण: टाटा कंपनीने जमिनी अधिग्रहित केल्यामुळे मुळशी सत्याग्रह झाला.
स्पष्टीकरण: मुळशी धरणाच्या जलाशयाला बाळासाहेब ठाकरे जलाशय म्हणतात.
स्पष्टीकरण: मुळशी धरण सह्याद्री पर्वत रांगेत स्थित आहे.
स्पष्टीकरण: मुळा नदी ही भीमा नदीची उपनदी आहे.
स्पष्टीकरण: हे १९२७ मध्ये पूर्ण झाले, म्हणजे स्वातंत्र्यपूर्व काळातील आहे.
स्पष्टीकरण: सह्याद्रीच्या घाटमाथ्यावर असल्याने येथे अतिवृष्टी होते.
स्पष्टीकरण: मुळा नदी पुढे जाऊन मुठा नदीला मिळते.
स्पष्टीकरण: हे टाटा पॉवरच्या जाळ्याचा भाग आहे.
स्पष्टीकरण: मुळशी सत्याग्रह १९२० ते १९२४ या काळात झाला.