परिचय

कोयना धरण हे महाराष्ट्रातील सर्वात मोठे जलविद्युत प्रकल्प असून याला 'महाराष्ट्राची भाग्यलक्ष्मी' आणि 'महाराष्ट्राची जीवनवाहिनी' असे संबोधले जाते. हे धरण सातारा जिल्ह्यात कोयना नदीवर बांधलेले आहे.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• कोयना नदी ही कृष्णा नदीची उपनदी आहे.
• हे धरण 'रबल काँक्रीट' प्रकारातील धरण आहे.
• कोयना जलविद्युत प्रकल्प हा महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा वीज निर्मिती प्रकल्प आहे.
• धरणाचे काम १९५४ मध्ये सुरू झाले आणि १९६३ मध्ये पूर्ण झाले.
• कोयना परिसरात १९६७ मध्ये मोठा भूकंप झाला होता.

महत्त्वाची तथ्ये

• कोयना धरणाची एकूण साठवण क्षमता १०५ टीएमसी (TMC) आहे.
• हे धरण भूकंपप्रवण क्षेत्रात (झोन ४) येते.
• कोयना जलविद्युत प्रकल्पाचे नियंत्रण महाजेनको (MAHAGENCO) कडे आहे.
• कोयना नदीचा उगम महाबळेश्वर येथे होतो.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न