भातसा धरण: महाराष्ट्र जलसंपदा अभ्यास | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
भातसा धरण: महाराष्ट्र जलसंपदा अभ्यास
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
भातसा धरण हे महाराष्ट्रातील ठाणे जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे बहुउद्देशीय धरण आहे. मुंबई महानगर क्षेत्राला पाणीपुरवठा करण्यात या धरणाचा वाटा अत्यंत मोलाचा आहे.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
असे धरण जे स्वतःच्या वजनामुळे पाण्याचा दाब सहन करते आणि स्थिर राहते.
ज्या प्रकल्पाचा वापर पिण्याचे पाणी, सिंचन आणि वीज निर्मिती अशा विविध कारणांसाठी केला जातो.
महत्त्वाचे मुद्दे
- स्थान: शहापूर, जिल्हा ठाणे.
- नदी: भातसा नदी.
- मुख्य उपयोग: मुंबई व ठाणे शहराला पाणीपुरवठा.
- प्रकार: मातीचे आणि दगडी बांधकामाचे (Composite Dam).
- जलविद्युत: धरणातून वीज निर्मिती प्रकल्प कार्यान्वित आहे.
महत्त्वाची तथ्ये
- भातसा धरण हे ठाणे जिल्ह्यातील सर्वात मोठ्या धरणांपैकी एक आहे.
- या धरणाचे बांधकाम पूर्ण झाल्यानंतर मुंबईच्या पाणी टंचाईवर मोठी मात करता आली.
- भातसा नदी ही वैतरणा नदीची उपनदी आहे.
उदाहरणे
पाणीपुरवठा व्यवस्था
भातसा धरणातून मुंबई महानगरपालिकेला दररोज मोठ्या प्रमाणात पाणी पुरवले जाते, ज्यामुळे मुंबईची तहान भागते.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: भातसा धरण ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यात आहे.
स्पष्टीकरण: हे धरण भातसा नदीवर बांधलेले आहे.
स्पष्टीकरण: मुंबई आणि ठाणे शहराला पाणीपुरवठा करणे हा याचा मुख्य उद्देश आहे.
स्पष्टीकरण: भातसा ही वैतरणा नदीची प्रमुख उपनदी आहे.
स्पष्टीकरण: हे एक गुरुत्वीय धरण आहे.
स्पष्टीकरण: शहापूर तालुका ठाणे जिल्ह्यात येतो.
स्पष्टीकरण: भातसा धरण मुंबईला पाणीपुरवठा करते.
स्पष्टीकरण: येथे जलविद्युत प्रकल्प कार्यान्वित आहे.
स्पष्टीकरण: कोयना धरण सातारा जिल्ह्यात आहे.
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्र जलसंपदा विभाग या प्रकल्पाचे व्यवस्थापन करतो.
स्पष्टीकरण: हे मातीचे आणि दगडी बांधकामाचे मिश्र धरण आहे.
स्पष्टीकरण: हे एक बहुउद्देशीय धरण आहे.
स्पष्टीकरण: भातसा नदीचा उगम सह्याद्रीच्या रांगांत होतो.
स्पष्टीकरण: हे मुंबईला पाणीपुरवठा करणारा मुख्य स्त्रोत आहे.
स्पष्टीकरण: हे शहापूर तालुक्यात आहे.
स्पष्टीकरण: मुंबई व ठाणे शहरांना पाणीपुरवठा होतो.
स्पष्टीकरण: हे वैतरणा नदी प्रणालीचा भाग आहे.
स्पष्टीकरण: हे दगड व मातीचे धरण आहे.
स्पष्टीकरण: भातसा नदी पुढे जाऊन वैतरणा नदीला मिळते.
स्पष्टीकरण: ठाणे जिल्हा कोकण विभागात येतो.