परिचय

भारतीय राज्यघटनेनुसार, केंद्र सरकारची कार्यकारी सत्ता राष्ट्रपतींच्या नावे चालते, परंतु प्रत्यक्ष सत्ता मंत्रिपरिषद आणि पंतप्रधान यांच्याकडे असते. अनुच्छेद ७४ आणि ७५ मध्ये मंत्रिपरिषद आणि पंतप्रधानांच्या तरतुदी स्पष्ट केल्या आहेत.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• अनुच्छेद ७४: राष्ट्रपतींना सल्ला देण्यासाठी मंत्रिपरिषद असेल.
• अनुच्छेद ७५: मंत्र्यांची नियुक्ती राष्ट्रपती पंतप्रधानांच्या सल्ल्याने करतात.
• मंत्रिपरिषद लोकसभेला सामूहिकरित्या जबाबदार असते.
• मंत्र्यांची संख्या लोकसभेच्या एकूण सदस्यसंख्येच्या १५% पेक्षा जास्त नसावी (९१ वी घटनादुरुस्ती).
• मंत्री वैयक्तिकरित्या राष्ट्रपतींच्या मर्जीपर्यंत पदावर राहतात.

महत्त्वाची तथ्ये

• पंतप्रधान हे मंत्रिपरिषद आणि राष्ट्रपती यांच्यातील दुवा असतात.
• मंत्र्याला पदभार स्वीकारण्यापूर्वी राष्ट्रपतींकडून गोपनीयतेची शपथ घ्यावी लागते.
• मंत्रिपरिषदेचे कामकाज पंतप्रधानांच्या मार्गदर्शनाखाली चालते.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न