MahaExam अभ्यास नोट्स

प्रमुख क्रीडा स्पर्धा: एक अभ्यास | MahaExam

स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न

MahaExam अभ्यास नोट्स

प्रमुख क्रीडा स्पर्धा: एक अभ्यास

महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स

परिचय

क्रीडा स्पर्धा या केवळ खेळाचा भाग नसून त्या जागतिक स्तरावर देशाची प्रतिमा उंचावण्याचे माध्यम आहेत. महाराष्ट्र आणि भारत सरकारच्या विविध स्पर्धा परीक्षांमध्ये क्रीडा क्षेत्रातील चालू घडामोडी आणि ऐतिहासिक स्पर्धांवर आधारित प्रश्न विचारले जातात.

सविस्तर माहिती

क्रीडा स्पर्धांचे वर्गीकरण आंतरराष्ट्रीय, राष्ट्रीय आणि राज्य अशा स्तरांवर केले जाते. ऑलिम्पिक, आशियाई खेळ, राष्ट्रकुल खेळ आणि क्रिकेट विश्वचषक यांसारख्या स्पर्धा जागतिक स्तरावर अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जातात. या स्पर्धांचे आयोजन, त्यांचे यजमानपद आणि विजेते देश यावर परीक्षेत प्रश्न विचारले जातात.

महत्त्वाच्या संज्ञा

ऑलिम्पिक

दर चार वर्षांनी आयोजित केली जाणारी जगातील सर्वात मोठी बहु-क्रीडा स्पर्धा.

ग्रँड स्लॅम

टेनिस खेळातील चार सर्वात प्रतिष्ठित वार्षिक स्पर्धा (ऑस्ट्रेलियन, फ्रेंच, विम्बल्डन, यूएस ओपन).

महत्त्वाचे मुद्दे

  • ऑलिम्पिक स्पर्धांची सुरुवात प्राचीन ग्रीसमध्ये झाली.
  • आधुनिक ऑलिम्पिकची सुरुवात १८९६ मध्ये अथेन्स येथे झाली.
  • क्रिकेट विश्वचषक दर चार वर्षांनी आयोजित केला जातो.
  • फिफा (FIFA) विश्वचषक फुटबॉल खेळासाठी सर्वोच्च स्पर्धा आहे.

महत्त्वाची तथ्ये

  • भारताने १९८३ आणि २०११ मध्ये क्रिकेट विश्वचषक जिंकला आहे.
  • नीरज चोप्राने ऑलिम्पिकमध्ये सुवर्णपदक जिंकून इतिहास घडवला.
  • थॉमस कप हा बॅडमिंटन खेळाशी संबंधित आहे.

उदाहरणे

ऑलिम्पिक

२०२४ चे ऑलिम्पिक पॅरिस (फ्रान्स) येथे आयोजित करण्यात आले होते.

आयपीएल (IPL)

ही भारतातील सर्वात लोकप्रिय टी-२० क्रिकेट लीग आहे.

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

चालू घडामोडींच्या पुस्तकातून अलीकडील स्पर्धांचे विजेते लक्षात ठेवा.
स्पर्धेचे यजमान शहर आणि देश यांची यादी करा.
भारताने जिंकलेली पदके आणि खेळाडूंची नावे पाठ करा.

⚠️ सामान्य चुका

स्पर्धेचे वर्ष आणि यजमान देश यात गल्लत करणे.
खेळाडू आणि त्यांचा संबंधित खेळ यात गोंधळ होणे.

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न

1. आधुनिक ऑलिम्पिक खेळांची सुरुवात कोणत्या वर्षी झाली?
अ१८९०
ब१८९६
क१९००
ड१९०४
योग्य उत्तर: ब) १८९६

स्पष्टीकरण: आधुनिक ऑलिम्पिकची सुरुवात १८९६ मध्ये अथेन्स (ग्रीस) येथे झाली.
2. थॉमस कप कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
अक्रिकेट
बफुटबॉल
कबॅडमिंटन
डहॉकी
योग्य उत्तर: क) बॅडमिंटन

स्पष्टीकरण: थॉमस कप ही पुरुष बॅडमिंटनची प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आहे.
3. २०२३ चा क्रिकेट विश्वचषक कोणत्या देशाने जिंकला?
अभारत
बऑस्ट्रेलिया
कइंग्लंड
डदक्षिण आफ्रिका
योग्य उत्तर: ब) ऑस्ट्रेलिया

स्पष्टीकरण: २०२३ चा क्रिकेट विश्वचषक ऑस्ट्रेलियाने भारताचा पराभव करून जिंकला.
4. टेनिसमधील 'विम्बल्डन' स्पर्धा कोणत्या प्रकारच्या कोर्टवर खेळली जाते?
अक्ले कोर्ट
बग्रास कोर्ट
कहार्ड कोर्ट
डसिंथेटिक कोर्ट
योग्य उत्तर: ब) ग्रास कोर्ट

स्पष्टीकरण: विम्बल्डन स्पर्धा गवत (ग्रास) कोर्टवर खेळली जाते.
5. फिफा (FIFA) विश्वचषक कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
अहॉकी
बक्रिकेट
कफुटबॉल
डटेनिस
योग्य उत्तर: क) फुटबॉल

स्पष्टीकरण: फिफा विश्वचषक फुटबॉल खेळासाठी आयोजित केला जातो.
6. भारताने पहिला क्रिकेट विश्वचषक कोणत्या वर्षी जिंकला?
अ१९७५
ब१९७९
क१९८३
ड१९८७
योग्य उत्तर: क) १९८३

स्पष्टीकरण: कपिल देव यांच्या नेतृत्वाखाली भारताने १९८३ मध्ये पहिला विश्वचषक जिंकला.
7. आशियाई खेळ (Asian Games) दर किती वर्षांनी आयोजित केले जातात?
अ२ वर्षे
ब३ वर्षे
क४ वर्षे
ड५ वर्षे
योग्य उत्तर: क) ४ वर्षे

स्पष्टीकरण: आशियाई खेळ दर चार वर्षांनी आयोजित केले जातात.
8. नीरज चोप्रा कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
अकुस्ती
बभालाफेक
कधावणे
डवेटलिफ्टिंग
योग्य उत्तर: ब) भालाफेक

स्पष्टीकरण: नीरज चोप्रा हा भालाफेक (Javelin Throw) खेळाडू आहे.
9. डेव्हिस कप कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
अटेनिस
बबॅडमिंटन
कटेबल टेनिस
डगोल्फ
योग्य उत्तर: अ) टेनिस

स्पष्टीकरण: डेव्हिस कप ही पुरुषांच्या टेनिसमधील प्रमुख स्पर्धा आहे.
10. सुल्तान अझलन शाह कप कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
अक्रिकेट
बहॉकी
कफुटबॉल
डकबड्डी
योग्य उत्तर: ब) हॉकी

स्पष्टीकरण: सुल्तान अझलन शाह कप ही हॉकीची आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आहे.
11. पॅरिस ऑलिम्पिक २०२४ चे बोधवाक्य काय होते?
अफास्टर, हायर, स्ट्राँगर
बगेम्स वाईड ओपन
कयुनायटेड बाय इमोशन
डपीस अँड युनिटी
योग्य उत्तर: ब) गेम्स वाईड ओपन

स्पष्टीकरण: पॅरिस ऑलिम्पिक २०२४ चे बोधवाक्य 'Games Wide Open' असे होते.
12. संतोष ट्रॉफी कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
अक्रिकेट
बफुटबॉल
कहॉकी
डव्हॉलीबॉल
योग्य उत्तर: ब) फुटबॉल

स्पष्टीकरण: संतोष ट्रॉफी ही भारतातील फुटबॉलची प्रमुख स्पर्धा आहे.
13. रणजी ट्रॉफी कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
अक्रिकेट
बहॉकी
कफुटबॉल
डटेनिस
योग्य उत्तर: अ) क्रिकेट

स्पष्टीकरण: रणजी ट्रॉफी ही भारतातील देशांतर्गत क्रिकेट स्पर्धा आहे.
14. ऑलिम्पिक ध्वजावर किती वलये (Rings) असतात?
अ४
ब५
क६
ड७
योग्य उत्तर: ब) ५

स्पष्टीकरण: ऑलिम्पिक ध्वजावर ५ रंगांची वलये असतात जी ५ खंडांचे प्रतिनिधित्व करतात.
15. खालीलपैकी कोणती टेनिस स्पर्धा 'ग्रँड स्लॅम' नाही?
अविम्बल्डन
बफ्रेंच ओपन
कयूएस ओपन
डइटालियन ओपन
योग्य उत्तर: ड) इटालियन ओपन

स्पष्टीकरण: इटालियन ओपन ही ग्रँड स्लॅम स्पर्धा नाही.
16. भारताचा राष्ट्रीय खेळ कोणता मानला जातो?
अक्रिकेट
बहॉकी
ककबड्डी
डफुटबॉल
योग्य उत्तर: ब) हॉकी

स्पष्टीकरण: हॉकी हा भारताचा पारंपारिक राष्ट्रीय खेळ मानला जातो.
17. प्रो कबड्डी लीगची सुरुवात कोणत्या वर्षी झाली?
अ२०१२
ब२०१३
क२०१४
ड२०१५
योग्य उत्तर: क) २०१४

स्पष्टीकरण: प्रो कबड्डी लीगची सुरुवात २०१४ मध्ये झाली.
18. आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समितीचे मुख्यालय कोठे आहे?
अपॅरिस
बलंडन
कलुझान
डन्यूयॉर्क
योग्य उत्तर: क) लुझान

स्पष्टीकरण: आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समितीचे मुख्यालय लुझान (स्वित्झर्लंड) येथे आहे.
19. दुरांड कप कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
अक्रिकेट
बफुटबॉल
कहॉकी
डबॅडमिंटन
योग्य उत्तर: ब) फुटबॉल

स्पष्टीकरण: दुरांड कप ही आशियातील सर्वात जुनी फुटबॉल स्पर्धा आहे.
20. पॅरालिम्पिक स्पर्धा कोणासाठी आयोजित केली जाते?
अज्येष्ठ नागरिक
बदिव्यांग खेळाडू
कशालेय विद्यार्थी
डमहिला
योग्य उत्तर: ब) दिव्यांग खेळाडू

स्पष्टीकरण: पॅरालिम्पिक स्पर्धा शारीरिकदृष्ट्या दिव्यांग खेळाडूंसाठी आयोजित केली जाते.