परिचय

राज्यसभा हे भारतीय संसदेचे वरिष्ठ सभागृह आहे, ज्याला 'कायमस्वरूपी सभागृह' असेही म्हणतात. हे सभागृह राज्यांचे प्रतिनिधित्व करते आणि देशाच्या संघराज्य रचनेत महत्त्वाची भूमिका बजावते.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• राज्यसभेचा कार्यकाळ निश्चित नसून, सदस्यांचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो.
• दर दोन वर्षांनी एक-तृतीयांश (१/३) सदस्य निवृत्त होतात.
• राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष भारताचे उपराष्ट्रपती असतात.
• राज्यसभेचे सदस्य होण्यासाठी किमान वय ३० वर्षे असणे आवश्यक आहे.
• राज्यसभेला 'राज्यांचे सभागृह' (Council of States) असेही म्हणतात.

महत्त्वाची तथ्ये

• राज्यसभेची पहिली बैठक १३ मे १९५२ रोजी झाली.
• राज्यसभेचे पहिले अध्यक्ष डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन होते.
• कलम ८० मध्ये राज्यसभेच्या रचनेची तरतूद आहे.
• धन विधेयक (Money Bill) राज्यसभेत मांडता येत नाही, ते फक्त लोकसभेत मांडले जाते.
• राज्यसभेला अखिल भारतीय सेवा निर्माण करण्याचा विशेष अधिकार (कलम ३१२) आहे.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न