संयुक्त राष्ट्र (United Nations - UN): अभ्यास व माहिती | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
संयुक्त राष्ट्र (United Nations - UN): अभ्यास व माहिती
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
संयुक्त राष्ट्र (UN) ही जगातील सर्वात मोठी आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे, जिची स्थापना दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक शांतता आणि सुरक्षा राखण्यासाठी करण्यात आली.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
संयुक्त राष्ट्रांचे मुख्य धोरण ठरवणारे अंग, जिथे सर्व सदस्य देशांना समान प्रतिनिधित्व मिळते.
जागतिक शांतता आणि सुरक्षा राखण्याची मुख्य जबाबदारी असलेली संस्था.
महत्त्वाचे मुद्दे
- स्थापना: २४ ऑक्टोबर १९४५
- मुख्यालय: न्यूयॉर्क, अमेरिका
- सध्याचे सदस्य देश: १९३
- अधिकृत भाषा: अरबी, चिनी, इंग्रजी, फ्रेंच, रशियन, स्पॅनिश
- सचिवालय प्रमुख: सरचिटणीस (Secretary-General)
महत्त्वाची तथ्ये
- संयुक्त राष्ट्रांचे नाव अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष फ्रँकलिन डी. रुझवेल्ट यांनी सुचवले होते.
- भारत संयुक्त राष्ट्रांचा संस्थापक सदस्य आहे.
- सुरक्षा परिषदेत ५ कायमस्वरूपी आणि १० अस्थायी सदस्य असतात.
- अँटोनियो गुटेरेस हे सध्याचे सरचिटणीस आहेत.
उदाहरणे
शांतता रक्षक दल (UN Peacekeeping)
विविध देशांमधील संघर्ष थांबवण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांचे निळे हेल्मेट घातलेले सैनिक तैनात केले जातात.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्रांची स्थापना २४ ऑक्टोबर १९४५ रोजी झाली.
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्रांचे मुख्यालय न्यूयॉर्क, अमेरिका येथे आहे.
स्पष्टीकरण: सुरक्षा परिषदेत ५ कायमस्वरूपी सदस्य (अमेरिका, रशिया, चीन, फ्रान्स, ब्रिटन) आहेत.
स्पष्टीकरण: २४ ऑक्टोबर १९४५ रोजी संयुक्त राष्ट्रांची सनद लागू झाली, म्हणून हा दिवस साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: हिंदी ही संयुक्त राष्ट्रांची अधिकृत भाषा नाही.
स्पष्टीकरण: अँटोनियो गुटेरेस हे संयुक्त राष्ट्रांचे सध्याचे सरचिटणीस आहेत.
स्पष्टीकरण: आंतरराष्ट्रीय न्यायालय नेदरलँड्समधील 'द हेग' येथे आहे.
स्पष्टीकरण: पोलंड हा ५१ वा संस्थापक सदस्य देश होता.
स्पष्टीकरण: अस्थायी सदस्यांचा कार्यकाळ २ वर्षांचा असतो.
स्पष्टीकरण: महासभेमध्ये सर्व सदस्य देशांचे प्रतिनिधी असतात, म्हणून तिला जगाची संसद म्हणतात.
स्पष्टीकरण: ध्वजावर शांततेचे प्रतीक म्हणून ऑलिव्हच्या फांद्या आहेत.
स्पष्टीकरण: युनेस्कोचे मुख्यालय पॅरिस (फ्रान्स) येथे आहे.
स्पष्टीकरण: WHO चे मुख्यालय जिनेव्हा (स्वित्झर्लंड) येथे आहे.
स्पष्टीकरण: केवळ ५ कायमस्वरूपी सदस्यांकडे व्हेटो पॉवर असते.
स्पष्टीकरण: ट्रिग्वे ली हे संयुक्त राष्ट्रांचे पहिले सरचिटणीस होते.
स्पष्टीकरण: अमेरिकेने संयुक्त राष्ट्रांच्या स्थापनेत पुढाकार घेतला होता.
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्रांची ६ प्रमुख अंगे आहेत.
स्पष्टीकरण: युनिसेफचे मुख्यालय न्यूयॉर्क येथे आहे.
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्रांच्या ६ अधिकृत भाषा आहेत.
स्पष्टीकरण: आसियान (ASEAN) ही एक प्रादेशिक संघटना आहे, संयुक्त राष्ट्रांची संस्था नाही.