परिचय

१९ व्या शतकात भारतीय समाजात अनेक अनिष्ट प्रथा होत्या. या प्रथांविरुद्ध आणि आधुनिक शिक्षणाच्या प्रसारासाठी महाराष्ट्रातील व भारतातील समाजसुधारकांनी मोठे कार्य केले. या चळवळींनी आधुनिक भारताचा पाया रचला.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• राजा राममोहन रॉय यांना 'भारतीय प्रबोधनाचे जनक' मानले जाते.
• महात्मा फुले यांनी १८४८ मध्ये मुलींची पहिली शाळा पुण्यात सुरू केली.
• सती बंदीचा कायदा १८२९ मध्ये लॉर्ड बेंटिकने केला.
• विधवा पुनर्विवाहाला कायदेशीर मान्यता देण्यासाठी ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांनी प्रयत्न केले.
• डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी अस्पृश्यता निवारणासाठी महाडचा सत्याग्रह केला.

महत्त्वाची तथ्ये

• ब्रह्म समाजाची स्थापना राजा राममोहन रॉय यांनी १८२८ मध्ये केली.
• सत्यशोधक समाजाची स्थापना महात्मा फुले यांनी २४ सप्टेंबर १८७३ रोजी केली.
• आर्य समाजाची स्थापना स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी १८७५ मध्ये केली.
• प्रार्थना समाजाचे मुख्य आधारस्तंभ आत्माराम पांडुरंग आणि न्यायमूर्ती रानडे होते.
• डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 'बहिष्कृत हितकारिणी सभा' १९२४ मध्ये स्थापन केली.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न