भारताची राष्ट्रीय प्रतीके: अभ्यास आणि माहिती | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
भारताची राष्ट्रीय प्रतीके: अभ्यास आणि माहिती
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
भारताची राष्ट्रीय प्रतीके ही देशाची ओळख, वारसा आणि अभिमानाचे प्रतीक आहेत. स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने या घटकावर आधारित प्रश्न वारंवार विचारले जातात.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
भारताचा अधिकृत राष्ट्रध्वज, ज्यामध्ये केशरी, पांढरा आणि हिरवा असे तीन रंग आहेत.
राष्ट्रीय चिन्हाखाली लिहिलेले ब्रीदवाक्य, ज्याचा अर्थ 'सत्याचाच विजय होतो' असा आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे
- राष्ट्रध्वजाची लांबी आणि रुंदी यांचे प्रमाण ३:२ आहे.
- राष्ट्रगीत 'जन गण मन' हे रवींद्रनाथ टागोर यांनी लिहिले आहे.
- राष्ट्रीय चिन्ह हे सारनाथ येथील अशोक स्तंभावरून घेण्यात आले आहे.
- राष्ट्रीय प्राणी 'वाघ' (पँथेरा टायग्रिस) आहे.
- राष्ट्रीय पक्षी 'मोर' (पावो क्रिस्टाटस) आहे.
महत्त्वाची तथ्ये
- राष्ट्रगीत गाण्याचा कालावधी ५२ सेकंद आहे.
- राष्ट्रीय दिनदर्शिका (कॅलेंडर) 'शक संवत'वर आधारित आहे.
- राष्ट्रीय फूल 'कमळ' हे पवित्रता आणि सौंदर्याचे प्रतीक मानले जाते.
- राष्ट्रीय नदी 'गंगा' आहे, जी भारताची जीवनवाहिनी मानली जाते.
- राष्ट्रीय जलचर प्राणी 'गंगा नदीतील डॉल्फिन' आहे.
उदाहरणे
राष्ट्रध्वजाचा मान
राष्ट्रध्वज फडकवताना केशरी रंग नेहमी वरच्या बाजूला असावा आणि ध्वज कधीही जमिनीला स्पर्श करणार नाही याची काळजी घ्यावी.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: भारतीय राष्ट्रध्वजाची लांबी आणि रुंदी यांचे प्रमाण ३:२ असे निश्चित करण्यात आले आहे.
स्पष्टीकरण: जन गण मन हे १९११ च्या कलकत्ता अधिवेशनात प्रथम गायले गेले.
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय चिन्ह हे सारनाथ येथील सम्राट अशोकाच्या स्तंभावरून घेण्यात आले आहे.
स्पष्टीकरण: रॉयल बंगाल टायगर (वाघ) हा भारताचा राष्ट्रीय प्राणी आहे.
स्पष्टीकरण: कमळ हे भारताचे राष्ट्रीय फूल आहे.
स्पष्टीकरण: राष्ट्रगीत पूर्ण गाण्यासाठी ५२ सेकंदांचा कालावधी लागतो.
स्पष्टीकरण: आंबा हे भारताचे राष्ट्रीय फळ आहे.
स्पष्टीकरण: गंगा नदी ही भारताची राष्ट्रीय नदी आहे.
स्पष्टीकरण: गंगा नदीतील डॉल्फिन हा भारताचा राष्ट्रीय जलचर प्राणी आहे.
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय चिन्हाखाली 'सत्यमेव जयते' हे ब्रीदवाक्य देवनागरी लिपीत लिहिलेले आहे.
स्पष्टीकरण: भारताचे राष्ट्रीय कॅलेंडर शक संवतावर आधारित आहे.
स्पष्टीकरण: मोर हा भारताचा राष्ट्रीय पक्षी आहे.
स्पष्टीकरण: राष्ट्रध्वजाच्या मध्यभागी असलेल्या अशोक चक्राचा रंग गडद निळा आहे.
स्पष्टीकरण: अशोक चक्रात एकूण २४ आरे आहेत.
स्पष्टीकरण: वंदे मातरम हे भारताचे राष्ट्रगान आहे.
स्पष्टीकरण: वंदे मातरम हे बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी लिहिले आहे.
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय चिन्हात समोरून तीन सिंह दिसतात, परंतु प्रत्यक्षात चार सिंह आहेत.
स्पष्टीकरण: वड (Banyan Tree) हा भारताचा राष्ट्रीय वृक्ष आहे.
स्पष्टीकरण: भारतीय संविधान सभेने २२ जुलै १९४७ रोजी तिरंगा राष्ट्रध्वज म्हणून स्वीकारला.
स्पष्टीकरण: हत्ती हा भारताचा राष्ट्रीय वारसा प्राणी (National Heritage Animal) आहे.