MahaExam अभ्यास नोट्स

जागतिक चलने आणि त्यांचे देश | MahaExam

स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न

MahaExam अभ्यास नोट्स

जागतिक चलने आणि त्यांचे देश

महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स

परिचय

कोणत्याही देशाची अर्थव्यवस्था त्या देशाच्या अधिकृत चलनाच्या आधारावर चालते. स्पर्धा परीक्षांमध्ये विविध देशांची चलने आणि त्यांच्या राजधानीवर आधारित प्रश्न विचारले जातात. हे घटक सामान्य ज्ञानाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.

सविस्तर माहिती

चलन (Currency) म्हणजे विनिमयाचे माध्यम. प्रत्येक देशाचे स्वतःचे चलन असते, जे त्या देशाच्या मध्यवर्ती बँकेद्वारे नियंत्रित केले जाते. आंतरराष्ट्रीय व्यापारात अमेरिकन डॉलर, युरो, ब्रिटिश पाउंड आणि जपानी येन यांसारख्या चलनांना अधिक महत्त्व आहे. परीक्षेत विचारले जाणारे प्रश्न सहसा आशियाई आणि युरोपीय देशांच्या चलनांवर केंद्रित असतात.

महत्त्वाच्या संज्ञा

चलन (Currency)

एखाद्या देशात कायदेशीर निविदा म्हणून वापरले जाणारे पैसे किंवा विनिमयाचे माध्यम.

मध्यवर्ती बँक

देशाच्या चलनाची छपाई आणि आर्थिक धोरण ठरवणारी सर्वोच्च बँक (उदा. भारतासाठी RBI).

महत्त्वाचे मुद्दे

  • जपानचे चलन 'येन' आहे.
  • युरोपियन युनियनमधील अनेक देशांचे सामायिक चलन 'युरो' आहे.
  • रशियाचे चलन 'रूबल' आहे.
  • चीनचे अधिकृत चलन 'युआन' (किंवा रॅन्मिन्बी) आहे.
  • युनायटेड किंगडमचे चलन 'पाऊंड स्टर्लिंग' आहे.

महत्त्वाची तथ्ये

  • सर्वात जास्त देशांमध्ये वापरले जाणारे चलन 'युरो' आहे.
  • अमेरिकेचे चलन 'डॉलर' हे जागतिक राखीव चलन मानले जाते.
  • भारताच्या रुपयाचे चिन्ह '₹' हे उदय कुमार यांनी डिझाइन केले आहे.
  • कुवेतचे 'दिनार' हे जगातील सर्वात महागड्या चलनांपैकी एक आहे.

उदाहरणे

आशियाई देश

भारत - रुपया, बांगलादेश - टाका, नेपाळ - रुपया, थायलंड - बाहत.

युरोपीय देश

फ्रान्स - युरो, जर्मनी - युरो, स्वित्झर्लंड - स्विस फ्रँक.

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

महत्त्वाच्या देशांच्या चलनांची यादी करून दररोज उजळणी करा.
चलन आणि राजधानी जोड्या लावण्यासाठी सराव करा.
नकाशाचा वापर करून देश आणि त्यांचे चलन लक्षात ठेवणे सोपे जाते.

⚠️ सामान्य चुका

रुपया आणि रुपया यांसारख्या नावांच्या चलनांमध्ये गोंधळ होणे (उदा. भारत, नेपाळ, पाकिस्तान).
चीनच्या युआन आणि येनमध्ये गल्लत करणे.

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न

1. जपानचे अधिकृत चलन कोणते आहे?
अयुआन
बयेन
कवॉन
डरिंगिट
योग्य उत्तर: ब) येन

स्पष्टीकरण: जपानचे अधिकृत चलन 'येन' आहे.
2. बांगलादेशचे चलन कोणते आहे?
अरुपया
बक्याट
कटाका
डरुपिया
योग्य उत्तर: क) टाका

स्पष्टीकरण: बांगलादेशचे चलन 'टाका' आहे.
3. रशियाचे चलन कोणते आहे?
अरूबल
बयुरो
कडॉलर
डफ्रँक
योग्य उत्तर: अ) रूबल

स्पष्टीकरण: रशियाचे चलन 'रूबल' आहे.
4. थायलंडचे चलन कोणते आहे?
अयेन
बबाहत
कपेसो
डरियाल
योग्य उत्तर: ब) बाहत

स्पष्टीकरण: थायलंडचे चलन 'बाहत' आहे.
5. युनायटेड किंगडमचे चलन कोणते आहे?
अडॉलर
बयुरो
कपाऊंड स्टर्लिंग
डफ्रँक
योग्य उत्तर: क) पाऊंड स्टर्लिंग

स्पष्टीकरण: युनायटेड किंगडमचे चलन 'पाऊंड स्टर्लिंग' आहे.
6. चीनचे अधिकृत चलन कोणते आहे?
अयेन
बयुआन
कवॉन
डरिंगिट
योग्य उत्तर: ब) युआन

स्पष्टीकरण: चीनचे अधिकृत चलन 'युआन' (रॅन्मिन्बी) आहे.
7. दक्षिण कोरियाचे चलन कोणते आहे?
अयेन
बवॉन
कयुआन
डपेसो
योग्य उत्तर: ब) वॉन

स्पष्टीकरण: दक्षिण कोरियाचे चलन 'वॉन' आहे.
8. सौदी अरेबियाचे चलन कोणते आहे?
अदिनार
बरियाल
कदिरहम
डरुपया
योग्य उत्तर: ब) रियाल

स्पष्टीकरण: सौदी अरेबियाचे चलन 'रियाल' आहे.
9. मलेशियाचे चलन कोणते आहे?
अरिंगिट
बबाहत
कपेसो
डरुपिया
योग्य उत्तर: अ) रिंगिट

स्पष्टीकरण: मलेशियाचे चलन 'रिंगिट' आहे.
10. ब्राझीलचे चलन कोणते आहे?
अपेसो
बरिअल
कडॉलर
डयुरो
योग्य उत्तर: ब) रिअल

स्पष्टीकरण: ब्राझीलचे चलन 'रिअल' (Real) आहे.
11. इंडोनेशियाचे चलन कोणते आहे?
अरुपिया
बरुपया
कटाका
डवॉन
योग्य उत्तर: अ) रुपिया

स्पष्टीकरण: इंडोनेशियाचे चलन 'रुपिया' आहे.
12. स्वित्झर्लंडचे चलन कोणते आहे?
अयुरो
बस्विस फ्रँक
कडॉलर
डपाऊंड
योग्य उत्तर: ब) स्विस फ्रँक

स्पष्टीकरण: स्वित्झर्लंडचे चलन 'स्विस फ्रँक' आहे.
13. म्यानमारचे चलन कोणते आहे?
अक्याट
बटाका
करिंगिट
डयेन
योग्य उत्तर: अ) क्याट

स्पष्टीकरण: म्यानमारचे चलन 'क्याट' आहे.
14. संयुक्त अरब अमिराती (UAE) चे चलन कोणते आहे?
अरियाल
बदिरहम
कदिनार
डडॉलर
योग्य उत्तर: ब) दिरहम

स्पष्टीकरण: UAE चे चलन 'दिरहम' आहे.
15. फिलिपिन्सचे चलन कोणते आहे?
अपेसो
बयेन
कवॉन
डरुपिया
योग्य उत्तर: अ) पेसो

स्पष्टीकरण: फिलिपिन्सचे चलन 'पेसो' आहे.
16. कुवेतचे चलन कोणते आहे?
अरियाल
बदिनार
कदिरहम
डडॉलर
योग्य उत्तर: ब) दिनार

स्पष्टीकरण: कुवेतचे चलन 'दिनार' आहे.
17. दक्षिण आफ्रिकेचे चलन कोणते आहे?
अरँड
बरुपया
कडॉलर
डयुरो
योग्य उत्तर: अ) रँड

स्पष्टीकरण: दक्षिण आफ्रिकेचे चलन 'रँड' आहे.
18. कॅनडाचे चलन कोणते आहे?
अडॉलर
बयुरो
कपेसो
डपाऊंड
योग्य उत्तर: अ) डॉलर

स्पष्टीकरण: कॅनडाचे चलन 'कॅनेडियन डॉलर' आहे.
19. तुर्कीचे चलन कोणते आहे?
अलिरा
बरियाल
कदिनार
डयुरो
योग्य उत्तर: अ) लिरा

स्पष्टीकरण: तुर्कीचे चलन 'तुर्कीश लिरा' आहे.
20. ऑस्ट्रेलियाचे चलन कोणते आहे?
अडॉलर
बयुरो
कपाऊंड
डयेन
योग्य उत्तर: अ) डॉलर

स्पष्टीकरण: ऑस्ट्रेलियाचे चलन 'ऑस्ट्रेलियन डॉलर' आहे.