परिचय

भारतातील द्वीपकल्पीय नद्या या प्रामुख्याने पावसाच्या पाण्यावर अवलंबून असतात. या नद्या हिमालयातील नद्यांपेक्षा जुन्या असून त्यांचे पात्र रुंद आणि उथळ असते. महाराष्ट्र आणि दक्षिण भारतातील जलसंपत्तीचा मुख्य आधार या नद्या आहेत.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• बहुतेक द्वीपकल्पीय नद्या हंगामी (Seasonal) आहेत.
• गोदावरी ही द्वीपकल्पीय भारतातील सर्वात लांब नदी आहे.
• नर्मदा आणि तापी या नद्या खचदरीत वाहतात.
• पश्चिम घाटातून उगम पावणाऱ्या नद्यांची लांबी कमी असते.

महत्त्वाची तथ्ये

• गोदावरी नदीला 'दक्षिण गंगा' किंवा 'वृद्ध गंगा' असे म्हणतात.
• नर्मदा नदीचा उगम अमरकंटक येथे होतो.
• कावेरी नदीला 'दक्षिण भारताची जीवनवाहिनी' मानले जाते.
• तापी नदीच्या खोऱ्यात महाराष्ट्रातील जळगाव जिल्हा येतो.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न