भारतातील महत्त्वाचे राष्ट्रीय दिवस | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
भारतातील महत्त्वाचे राष्ट्रीय दिवस
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
भारतातील विविध राष्ट्रीय दिवस हे देशाचा इतिहास, संस्कृती, विज्ञान आणि सामाजिक जागृतीशी संबंधित आहेत. स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने हे दिवस अत्यंत महत्त्वाचे असून त्यावर वारंवार प्रश्न विचारले जातात.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
देशाच्या पातळीवर साजरा केला जाणारा असा दिवस जो ऐतिहासिक, सामाजिक किंवा वैज्ञानिक महत्त्वाचा असतो.
थोर पुरुषांच्या किंवा महापुरुषांच्या जन्मदिवसाच्या निमित्ताने साजरा केला जाणारा दिवस.
महत्त्वाचे मुद्दे
- १२ जानेवारी: राष्ट्रीय युवा दिन (स्वामी विवेकानंद जयंती)
- २६ जानेवारी: प्रजासत्ताक दिन
- २८ फेब्रुवारी: राष्ट्रीय विज्ञान दिन (सी. व्ही. रामन)
- १५ ऑगस्ट: स्वातंत्र्य दिन
- ५ सप्टेंबर: शिक्षक दिन (डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन)
- २ ऑक्टोबर: गांधी जयंती आणि लाल बहादूर शास्त्री जयंती
- ३१ ऑक्टोबर: राष्ट्रीय एकता दिन (सरदार वल्लभभाई पटेल)
महत्त्वाची तथ्ये
- २६ नोव्हेंबर हा दिवस 'संविधान दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
- २४ जानेवारी हा दिवस 'राष्ट्रीय बालिका दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
- २३ जानेवारी हा दिवस 'पराक्रम दिन' (सुभाषचंद्र बोस जयंती) म्हणून साजरा होतो.
- १ मे हा दिवस 'महाराष्ट्र दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
उदाहरणे
राष्ट्रीय विज्ञान दिन
२८ फेब्रुवारी रोजी सी. व्ही. रामन यांनी 'रामन इफेक्ट'चा शोध लावला, म्हणून हा दिवस राष्ट्रीय विज्ञान दिन म्हणून साजरा होतो.
राष्ट्रीय एकता दिन
सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या जयंतीनिमित्त ३१ ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रीय एकता दिन साजरा केला जातो.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: स्वामी विवेकानंद यांच्या जयंतीनिमित्त १२ जानेवारी रोजी राष्ट्रीय युवा दिन साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: सी. व्ही. रामन यांच्या रामन इफेक्टच्या शोधामुळे २८ फेब्रुवारी हा दिवस राष्ट्रीय विज्ञान दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी भारताचे संविधान स्वीकारले गेले, म्हणून हा दिवस संविधान दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या जयंतीनिमित्त ३१ ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रीय एकता दिन साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: ५ सप्टेंबर हा डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचा जन्मदिवस शिक्षक दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: सुभाषचंद्र बोस यांच्या जयंतीनिमित्त २३ जानेवारी रोजी पराक्रम दिन साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: मुलींच्या हक्कांबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी २४ जानेवारी हा दिवस राष्ट्रीय बालिका दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: १ मे १९६० रोजी महाराष्ट्र राज्याची स्थापना झाली, म्हणून हा दिवस महाराष्ट्र दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: महात्मा गांधी यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त ३० जानेवारी हा दिवस शहीद दिन म्हणून पाळला जातो.
स्पष्टीकरण: २४ एप्रिल १९९३ रोजी ७३ वी घटनादुरुस्ती लागू झाली, म्हणून हा दिवस पंचायती राज दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: भारतीय निवडणूक आयोगाची स्थापना २५ जानेवारी १९५० रोजी झाली, म्हणून हा दिवस मतदार दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: पोखरण अणुचाचणीच्या स्मरणार्थ ११ मे हा दिवस राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिन म्हणून साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: हॉकीचे जादूगार मेजर ध्यानचंद यांच्या जयंतीनिमित्त २९ ऑगस्ट रोजी राष्ट्रीय क्रीडा दिन साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: प्रशांत चंद्र महालनोबिस यांच्या जयंतीनिमित्त २९ जून रोजी राष्ट्रीय सांख्यिकी दिन साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: राजीव गांधी यांच्या जयंतीनिमित्त २० ऑगस्ट रोजी सद्भावना दिन साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: डॉ. वर्गीस कुरियन यांच्या जयंतीनिमित्त २६ नोव्हेंबर रोजी राष्ट्रीय दुग्ध दिन साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: ऊर्जा बचतीबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी १४ डिसेंबर रोजी हा दिवस साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: १४ सप्टेंबर १९४९ रोजी हिंदीला राजभाषेचा दर्जा मिळाला, म्हणून हा दिवस हिंदी दिवस म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: डॉ. बिधानचंद्र रॉय यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ १ जुलै रोजी राष्ट्रीय डॉक्टर दिन साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: १९७१ च्या युद्धात भारतीय नौदलाच्या कामगिरीच्या स्मरणार्थ ४ डिसेंबर रोजी नौदल दिन साजरा होतो.