MahaExam अभ्यास नोट्स
आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाचे दिवस: स्पर्धा परीक्षा विशेष | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
📖
TCS / IBPS व MPSC पॅटर्न परिपूर्ण नोट्स:
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
MahaExam अभ्यास नोट्स
आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाचे दिवस: स्पर्धा परीक्षा विशेष
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
📖
TCS / IBPS व MPSC पॅटर्न परिपूर्ण नोट्स:
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
जागतिक स्तरावर विविध सामाजिक, राजकीय, आरोग्यविषयक आणि पर्यावरणीय समस्यांकडे लक्ष वेधण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांद्वारे (UN) काही दिवस 'आंतरराष्ट्रीय दिवस' म्हणून घोषित केले आहेत. महाराष्ट्र शासनाच्या विविध स्पर्धा परीक्षांमध्ये यावर आधारित प्रश्न विचारले जातात.
सविस्तर माहिती
आंतरराष्ट्रीय दिवस हे जागतिक जनजागृतीसाठी महत्त्वाचे असतात. हे दिवस प्रामुख्याने संयुक्त राष्ट्रे (UN) किंवा जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) यांसारख्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांद्वारे निश्चित केले जातात. परीक्षेच्या दृष्टीने या दिवसांची तारीख आणि त्यांचे उद्दिष्ट लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
महत्त्वाच्या संज्ञा
आंतरराष्ट्रीय दिवस
जागतिक स्तरावर विशिष्ट विषयावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी आणि जनजागृती करण्यासाठी पाळला जाणारा दिवस.
संयुक्त राष्ट्रे (UN)
आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षा राखण्यासाठी स्थापन झालेली जागतिक संस्था जी बहुतांश आंतरराष्ट्रीय दिवसांची घोषणा करते.
महत्त्वाचे मुद्दे
- जागतिक महिला दिन: ८ मार्च
- जागतिक पर्यावरण दिन: ५ जून
- आंतरराष्ट्रीय योग दिन: २१ जून
- जागतिक लोकसंख्या दिन: ११ जुलै
- आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन: ८ सप्टेंबर
- जागतिक अहिंसा दिन: २ ऑक्टोबर
- संयुक्त राष्ट्र दिन: २४ ऑक्टोबर
- जागतिक एड्स दिन: १ डिसेंबर
महत्त्वाची तथ्ये
- २४ ऑक्टोबर १९४५ रोजी संयुक्त राष्ट्रांची स्थापना झाली, म्हणून २४ ऑक्टोबर हा 'संयुक्त राष्ट्र दिन' म्हणून साजरा होतो.
- आंतरराष्ट्रीय योग दिनाची सुरुवात २०१५ पासून झाली.
- जागतिक मानवाधिकार दिन १० डिसेंबर रोजी साजरा केला जातो.
उदाहरणे
पर्यावरण जनजागृती
५ जून हा दिवस 'जागतिक पर्यावरण दिन' म्हणून साजरा केला जातो, ज्याचा उद्देश पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी जागतिक स्तरावर कृती करणे हा आहे.
आरोग्य जनजागृती
७ एप्रिल हा 'जागतिक आरोग्य दिन' म्हणून साजरा केला जातो, कारण याच दिवशी १९४८ मध्ये जागतिक आरोग्य संघटनेची स्थापना झाली.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
महत्त्वाच्या दिवसांची एक स्वतंत्र यादी तयार करा आणि ती दर आठवड्याला उजळणी करा.
दिवसांच्या तारखा लक्षात ठेवण्यासाठी 'कोडिंग' किंवा 'मेमरी ट्रिक्स'चा वापर करा.
चालू घडामोडींशी संबंधित दिवसांवर अधिक लक्ष द्या.
⚠️ सामान्य चुका
राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय दिवसांमध्ये गल्लत करणे.
महिन्यातील तारखांचा क्रम विसरणे.
केवळ तारीख लक्षात ठेवणे आणि त्यामागचा उद्देश (Theme) दुर्लक्षित करणे.
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
1. जागतिक महिला दिन कधी साजरा केला जातो?
अA) ८ मार्च
बB) ८ एप्रिल
कC) ८ मे
डD) ८ जून
योग्य उत्तर: अ) A) ८ मार्च
स्पष्टीकरण: जागतिक महिला दिन दरवर्षी ८ मार्च रोजी साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: जागतिक महिला दिन दरवर्षी ८ मार्च रोजी साजरा केला जातो.
2. जागतिक पर्यावरण दिन कोणत्या दिवशी असतो?
अA) ५ मे
बB) ५ जून
कC) ५ जुलै
डD) ५ ऑगस्ट
योग्य उत्तर: ब) B) ५ जून
स्पष्टीकरण: पर्यावरणाबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी ५ जून हा दिवस जागतिक पर्यावरण दिन म्हणून पाळला जातो.
स्पष्टीकरण: पर्यावरणाबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी ५ जून हा दिवस जागतिक पर्यावरण दिन म्हणून पाळला जातो.
3. आंतरराष्ट्रीय योग दिन कधी साजरा केला जातो?
अA) २१ मे
बB) २१ जून
कC) २१ जुलै
डD) २१ ऑगस्ट
योग्य उत्तर: ब) B) २१ जून
स्पष्टीकरण: २१ जून हा दिवस आंतरराष्ट्रीय योग दिन म्हणून साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: २१ जून हा दिवस आंतरराष्ट्रीय योग दिन म्हणून साजरा केला जातो.
4. जागतिक आरोग्य दिन कधी असतो?
अA) ७ मार्च
बB) ७ एप्रिल
कC) ७ मे
डD) ७ जून
योग्य उत्तर: ब) B) ७ एप्रिल
स्पष्टीकरण: जागतिक आरोग्य संघटनेच्या स्थापनेच्या स्मरणार्थ ७ एप्रिल हा दिवस जागतिक आरोग्य दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: जागतिक आरोग्य संघटनेच्या स्थापनेच्या स्मरणार्थ ७ एप्रिल हा दिवस जागतिक आरोग्य दिन म्हणून साजरा होतो.
5. संयुक्त राष्ट्र दिन (UN Day) कधी साजरा केला जातो?
अA) २४ सप्टेंबर
बB) २४ ऑक्टोबर
कC) २४ नोव्हेंबर
डD) २४ डिसेंबर
योग्य उत्तर: ब) B) २४ ऑक्टोबर
स्पष्टीकरण: २४ ऑक्टोबर १९४५ रोजी संयुक्त राष्ट्रांची स्थापना झाली.
स्पष्टीकरण: २४ ऑक्टोबर १९४५ रोजी संयुक्त राष्ट्रांची स्थापना झाली.
6. जागतिक लोकसंख्या दिन कधी साजरा केला जातो?
अA) ११ जून
बB) ११ जुलै
कC) ११ ऑगस्ट
डD) ११ सप्टेंबर
योग्य उत्तर: ब) B) ११ जुलै
स्पष्टीकरण: लोकसंख्या वाढीच्या समस्यांकडे लक्ष वेधण्यासाठी ११ जुलै हा दिवस जागतिक लोकसंख्या दिन म्हणून पाळला जातो.
स्पष्टीकरण: लोकसंख्या वाढीच्या समस्यांकडे लक्ष वेधण्यासाठी ११ जुलै हा दिवस जागतिक लोकसंख्या दिन म्हणून पाळला जातो.
7. आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन कधी असतो?
अA) ८ सप्टेंबर
बB) ८ ऑक्टोबर
कC) ८ नोव्हेंबर
डD) ८ डिसेंबर
योग्य उत्तर: अ) A) ८ सप्टेंबर
स्पष्टीकरण: साक्षरतेचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी ८ सप्टेंबर हा दिवस आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन म्हणून साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: साक्षरतेचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी ८ सप्टेंबर हा दिवस आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन म्हणून साजरा केला जातो.
8. जागतिक अहिंसा दिन कोणाच्या जयंतीनिमित्त साजरा केला जातो?
अA) नेल्सन मंडेला
बB) महात्मा गांधी
कC) मार्टिन ल्यूथर किंग
डD) दलाई लामा
योग्य उत्तर: ब) B) महात्मा गांधी
स्पष्टीकरण: महात्मा गांधी यांच्या जयंतीनिमित्त २ ऑक्टोबर हा दिवस जागतिक अहिंसा दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: महात्मा गांधी यांच्या जयंतीनिमित्त २ ऑक्टोबर हा दिवस जागतिक अहिंसा दिन म्हणून साजरा होतो.
9. जागतिक एड्स दिन कधी साजरा केला जातो?
अA) १ नोव्हेंबर
बB) १ डिसेंबर
कC) १ जानेवारी
डD) १ फेब्रुवारी
योग्य उत्तर: ब) B) १ डिसेंबर
स्पष्टीकरण: एड्सबद्दल जनजागृती करण्यासाठी १ डिसेंबर हा दिवस जागतिक एड्स दिन म्हणून पाळला जातो.
स्पष्टीकरण: एड्सबद्दल जनजागृती करण्यासाठी १ डिसेंबर हा दिवस जागतिक एड्स दिन म्हणून पाळला जातो.
10. जागतिक मानवाधिकार दिन कधी असतो?
अA) १० नोव्हेंबर
बB) १० डिसेंबर
कC) १० जानेवारी
डD) १० फेब्रुवारी
योग्य उत्तर: ब) B) १० डिसेंबर
स्पष्टीकरण: मानवी हक्कांच्या रक्षणासाठी १० डिसेंबर हा दिवस जागतिक मानवाधिकार दिन म्हणून साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: मानवी हक्कांच्या रक्षणासाठी १० डिसेंबर हा दिवस जागतिक मानवाधिकार दिन म्हणून साजरा केला जातो.
11. आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन कधी साजरा केला जातो?
अA) १ मे
बB) १ जून
कC) १ जुलै
डD) १ ऑगस्ट
योग्य उत्तर: अ) A) १ मे
स्पष्टीकरण: कामगारांच्या हक्कांचे समर्थन करण्यासाठी १ मे हा दिवस आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: कामगारांच्या हक्कांचे समर्थन करण्यासाठी १ मे हा दिवस आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन म्हणून साजरा होतो.
12. जागतिक जल दिन कधी साजरा केला जातो?
अA) २२ मार्च
बB) २२ एप्रिल
कC) २२ मे
डD) २२ जून
योग्य उत्तर: अ) A) २२ मार्च
स्पष्टीकरण: पाण्याचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी २२ मार्च हा दिवस जागतिक जल दिन म्हणून पाळला जातो.
स्पष्टीकरण: पाण्याचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी २२ मार्च हा दिवस जागतिक जल दिन म्हणून पाळला जातो.
13. जागतिक पृथ्वी दिन कधी असतो?
अA) २२ मार्च
बB) २२ एप्रिल
कC) २२ मे
डD) २२ जून
योग्य उत्तर: ब) B) २२ एप्रिल
स्पष्टीकरण: पृथ्वीच्या संरक्षणासाठी २२ एप्रिल हा दिवस जागतिक पृथ्वी दिन म्हणून साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: पृथ्वीच्या संरक्षणासाठी २२ एप्रिल हा दिवस जागतिक पृथ्वी दिन म्हणून साजरा केला जातो.
14. जागतिक रेड क्रॉस दिन कधी साजरा केला जातो?
अA) ८ मे
बB) ८ जून
कC) ८ जुलै
डD) ८ ऑगस्ट
योग्य उत्तर: अ) A) ८ मे
स्पष्टीकरण: हेन्री ड्युनंट यांच्या जयंतीनिमित्त ८ मे हा दिवस जागतिक रेड क्रॉस दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: हेन्री ड्युनंट यांच्या जयंतीनिमित्त ८ मे हा दिवस जागतिक रेड क्रॉस दिन म्हणून साजरा होतो.
15. जागतिक तंबाखू विरोधी दिन कधी असतो?
अA) ३१ मार्च
बB) ३१ मे
कC) ३१ जुलै
डD) ३१ ऑगस्ट
योग्य उत्तर: ब) B) ३१ मे
स्पष्टीकरण: तंबाखूच्या दुष्परिणामांबद्दल जनजागृती करण्यासाठी ३१ मे हा दिवस पाळला जातो.
स्पष्टीकरण: तंबाखूच्या दुष्परिणामांबद्दल जनजागृती करण्यासाठी ३१ मे हा दिवस पाळला जातो.
16. आंतरराष्ट्रीय शांती दिन कधी साजरा केला जातो?
अA) २१ सप्टेंबर
बB) २१ ऑक्टोबर
कC) २१ नोव्हेंबर
डD) २१ डिसेंबर
योग्य उत्तर: अ) A) २१ सप्टेंबर
स्पष्टीकरण: जागतिक शांततेसाठी २१ सप्टेंबर हा दिवस आंतरराष्ट्रीय शांती दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: जागतिक शांततेसाठी २१ सप्टेंबर हा दिवस आंतरराष्ट्रीय शांती दिन म्हणून साजरा होतो.
17. जागतिक अन्न दिन कधी असतो?
अA) १६ सप्टेंबर
बB) १६ ऑक्टोबर
कC) १६ नोव्हेंबर
डD) १६ डिसेंबर
योग्य उत्तर: ब) B) १६ ऑक्टोबर
स्पष्टीकरण: अन्न सुरक्षा आणि भूक निर्मूलनासाठी १६ ऑक्टोबर हा दिवस जागतिक अन्न दिन म्हणून साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: अन्न सुरक्षा आणि भूक निर्मूलनासाठी १६ ऑक्टोबर हा दिवस जागतिक अन्न दिन म्हणून साजरा केला जातो.
18. जागतिक मधुमेह दिन कधी साजरा केला जातो?
अA) १४ नोव्हेंबर
बB) १४ डिसेंबर
कC) १४ जानेवारी
डD) १४ फेब्रुवारी
योग्य उत्तर: अ) A) १४ नोव्हेंबर
स्पष्टीकरण: मधुमेहाबद्दल जनजागृती करण्यासाठी १४ नोव्हेंबर हा दिवस जागतिक मधुमेह दिन म्हणून पाळला जातो.
स्पष्टीकरण: मधुमेहाबद्दल जनजागृती करण्यासाठी १४ नोव्हेंबर हा दिवस जागतिक मधुमेह दिन म्हणून पाळला जातो.
19. आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिन कधी असतो?
अA) २१ फेब्रुवारी
बB) २१ मार्च
कC) २१ एप्रिल
डD) २१ मे
योग्य उत्तर: अ) A) २१ फेब्रुवारी
स्पष्टीकरण: भाषेच्या विविधतेबद्दल जनजागृती करण्यासाठी २१ फेब्रुवारी हा दिवस आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिन म्हणून साजरा होतो.
स्पष्टीकरण: भाषेच्या विविधतेबद्दल जनजागृती करण्यासाठी २१ फेब्रुवारी हा दिवस आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिन म्हणून साजरा होतो.
20. जागतिक पर्यटन दिन कधी साजरा केला जातो?
अA) २७ सप्टेंबर
बB) २७ ऑक्टोबर
कC) २७ नोव्हेंबर
डD) २७ डिसेंबर
योग्य उत्तर: अ) A) २७ सप्टेंबर
स्पष्टीकरण: पर्यटनाचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी २७ सप्टेंबर हा दिवस जागतिक पर्यटन दिन म्हणून साजरा केला जातो.
स्पष्टीकरण: पर्यटनाचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी २७ सप्टेंबर हा दिवस जागतिक पर्यटन दिन म्हणून साजरा केला जातो.