परिचय

१९०५ मध्ये बंगालच्या फाळणीच्या निषेधार्थ सुरू झालेली 'स्वदेशी चळवळ' ही भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक महत्त्वाची घटना होती. या चळवळीने भारतीयांमध्ये स्वदेशीचा अभिमान आणि परकीय मालावर बहिष्कार टाकण्याची भावना जागृत केली.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• स्वदेशी चळवळीची सुरुवात बंगालच्या फाळणीच्या निषेधार्थ झाली.
• ७ ऑगस्ट १९०५ रोजी कलकत्ता येथे स्वदेशी चळवळीचा ठराव मंजूर झाला.
• लोकमान्य टिळकांनी 'केसरी' आणि 'मराठा' वृत्तपत्रांतून या चळवळीचा प्रचार केला.
• विपिनचंद्र पाल, लाला लजपत राय आणि लोकमान्य टिळक (लाल-बाल-पाल) हे या चळवळीचे प्रमुख नेते होते.
• स्वदेशी चळवळीमुळे खादी आणि कुटीर उद्योगांना महत्त्व प्राप्त झाले.

महत्त्वाची तथ्ये

• स्वदेशी चळवळीचे मुख्य सूत्र 'स्वराज्य, स्वदेशी आणि बहिष्कार' हे होते.
• रवींद्रनाथ टागोर यांनी या चळवळीला पाठिंबा दिला होता.
• १९०६ च्या कलकत्ता अधिवेशनात दादाभाई नौरोजी यांनी 'स्वराज्य' हे काँग्रेसचे ध्येय असल्याचे जाहीर केले.
• स्वदेशी चळवळीमुळेच पुढे 'वंदे मातरम' हे गीत स्वातंत्र्यलढ्याचे प्रेरणागीत बनले.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न