परिचय

भारताचे हवामान प्रामुख्याने 'उष्णकटिबंधीय मान्सून' प्रकारचे आहे. पृथ्वीच्या सूर्याभोवतीच्या परिभ्रमण गतीमुळे आणि पृथ्वीच्या अक्षाच्या कलण्यामुळे भारतात ऋतू बदल होतात. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) वर्षाचे चार मुख्य ऋतू निश्चित केले आहेत.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• हिवाळा: डिसेंबर ते फेब्रुवारी (थंड आणि कोरडे हवामान).
• उन्हाळा: मार्च ते मे (उष्ण आणि कोरडे हवामान).
• पावसाळा: जून ते सप्टेंबर (नैऋत्य मान्सून वारे).
• परतीचा मान्सून: ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर (ईशान्य मान्सून वारे).

महत्त्वाची तथ्ये

• भारतीय हवामान विभागाचे मुख्यालय नवी दिल्ली येथे आहे.
• भारतात सर्वाधिक पाऊस मौसिनराम (मेघालय) येथे पडतो.
• उन्हाळ्यात उत्तर भारतात वाहणाऱ्या उष्ण वाऱ्यांना 'लू' म्हणतात.
• परतीचा मान्सून ईशान्य दिशेकडून वाहतो.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न