परिचय

भारतीय अर्थव्यवस्था आणि शेती प्रामुख्याने मान्सूनवर अवलंबून आहे. मान्सून म्हणजे वाऱ्यांच्या दिशेत होणारा हंगामी बदल, ज्यामुळे भारतात मोठ्या प्रमाणात पाऊस पडतो.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• भारतात सुमारे ७५% ते ८०% पाऊस नैऋत्य मान्सूनपासून मिळतो.
• मान्सूनचे आगमन सर्वप्रथम केरळ किनारपट्टीवर जूनच्या पहिल्या आठवड्यात होते.
• अरवली पर्वतरांगा मान्सून वाऱ्यांच्या समांतर असल्याने राजस्थानमध्ये कमी पाऊस पडतो.
• मान्सूनच्या पावसाचे वितरण असमान असते.

महत्त्वाची तथ्ये

• भारतीय हवामान विभाग (IMD) ची स्थापना १८७५ मध्ये झाली.
• एल निनो (El Nino) चा मान्सूनवर नकारात्मक परिणाम होतो.
• मान्सूनचे वारे हे व्यापारी वाऱ्यांचेच एक रूप आहेत.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न