परिचय

चक्रीवादळ ही एक नैसर्गिक आपत्ती आहे, जी वातावरणातील कमी दाबाच्या पट्ट्यामुळे निर्माण होते. भारताच्या किनारपट्टीच्या भागांना, विशेषतः पूर्व किनारपट्टीला याचा मोठा फटका बसतो. स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने चक्रीवादळांची निर्मिती, त्यांची वैशिष्ट्ये आणि नामकरण प्रक्रिया समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• चक्रीवादळ हे उष्णकटिबंधीय प्रदेशात जास्त आढळतात.
• उत्तर गोलार्धात वारे घड्याळाच्या काट्यांच्या विरुद्ध दिशेने फिरतात.
• दक्षिण गोलार्धात वारे घड्याळाच्या काट्यांच्या दिशेने फिरतात.
• चक्रीवादळाची तीव्रता वाऱ्याच्या वेगावर अवलंबून असते.
• भारतीय हवामान विभाग (IMD) चक्रीवादळांचा इशारा देणारी मुख्य संस्था आहे.

महत्त्वाची तथ्ये

• चक्रीवादळांना नावे देण्याची पद्धत 'वर्ल्ड मेट्रोलॉजिकल ऑर्गनायझेशन' (WMO) द्वारे ठरवली जाते.
• बंगालच्या उपसागरात अरबी समुद्रापेक्षा जास्त चक्रीवादळे निर्माण होतात.
• चक्रीवादळाचा 'डोळा' हा भाग सर्वात शांत असतो.
• सॅफिर-सिम्पसन स्केलचा वापर चक्रीवादळाची तीव्रता मोजण्यासाठी केला जातो.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न