परिचय

भारताच्या विस्तीर्ण भौगोलिक विस्तारामुळे येथे हवामानात मोठी विविधता आढळते. कोपेन (Koppen) यांच्या वर्गीकरणानुसार भारताचे विविध हवामान प्रदेशांत विभाजन केले जाते, जे स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• भारताचे हवामान प्रामुख्याने उष्णकटिबंधीय मान्सून प्रकारचे आहे.
• कोपेनच्या वर्गीकरणानुसार भारताचे मुख्य ५ हवामान गट आहेत.
• सह्याद्रीच्या पश्चिम भागात 'उष्णकटिबंधीय पावसाळी' हवामान आढळते.
• राजस्थानचा पश्चिम भाग 'शुष्क' (मरू) हवामान प्रदेशात येतो.
• हिमालयीन प्रदेशात 'टुंड्रा' किंवा 'पर्वतीय' हवामान आढळते.

महत्त्वाची तथ्ये

• भारतात सर्वाधिक पाऊस मौसिनराम (मेघालय) येथे पडतो.
• कोपेनच्या वर्गीकरणात 'Amw' म्हणजे उष्णकटिबंधीय मान्सून हवामान.
• महाराष्ट्राचा बहुतांश भाग 'Aw' (उष्णकटिबंधीय सवाना) प्रकारात येतो.
• हिवाळ्यात तामिळनाडूच्या किनारपट्टीवर पाऊस पडतो, जो परतीच्या मान्सूनचा परिणाम आहे.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न