भारतीय शौर्य पुरस्कार: एक अभ्यास | MahaExam
स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स व सराव प्रश्न
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
भारतीय शौर्य पुरस्कार: एक अभ्यास
महाराष्ट्र सरकारी स्पर्धा परीक्षा अभ्यास नोट्स
मूलभूत संकल्पना, व्याख्या, ट्रिक्स आणि स्पर्धा परीक्षांमधील महत्त्वाचे सराव बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ).
परिचय
भारतीय सशस्त्र दलातील अधिकारी आणि जवानांनी दाखवलेल्या अतुलनीय शौर्याचा आणि बलिदानाचा सन्मान करण्यासाठी भारत सरकारद्वारे शौर्य पुरस्कार दिले जातात. हे पुरस्कार प्रामुख्याने दोन गटांत विभागले जातात: युद्धकालीन आणि शांतताकालीन.
सविस्तर माहिती
महत्त्वाच्या संज्ञा
शत्रूविरुद्धच्या प्रत्यक्ष युद्धात दाखवलेल्या पराक्रमासाठी दिले जाणारे पुरस्कार (उदा. परमवीर चक्र).
युद्धभूमीव्यतिरिक्त इतर परिस्थितीत, जसे की दहशतवादविरोधी कारवाया किंवा बचाव कार्यात दाखवलेल्या शौर्यासाठी दिले जाणारे पुरस्कार (उदा. अशोक चक्र).
महत्त्वाचे मुद्दे
- परमवीर चक्र हे भारतातील सर्वोच्च लष्करी शौर्य पदक आहे.
- अशोक चक्र हे शांतताकालीन सर्वोच्च शौर्य पदक आहे.
- पुरस्कारांची घोषणा राष्ट्रपतींच्या हस्ते केली जाते.
- हे पुरस्कार केवळ लष्करी जवानांनाच नव्हे, तर प्रसंगी नागरिकांनाही दिले जाऊ शकतात.
महत्त्वाची तथ्ये
- महावीर चक्र हे युद्धकालीन दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च पदक आहे.
- वीर चक्र हे युद्धकालीन तिसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च पदक आहे.
- कीर्ती चक्र हे शांतताकालीन दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च पदक आहे.
- शौर्य चक्र हे शांतताकालीन तिसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च पदक आहे.
उदाहरणे
परमवीर चक्र
मेजर सोमनाथ शर्मा यांना पहिले परमवीर चक्र मरणोत्तर प्रदान करण्यात आले.
अशोक चक्र
हे पदक शांततेच्या काळात अतुलनीय शौर्य किंवा आत्मबलिदान दाखवणाऱ्या व्यक्तीला दिले जाते.
🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स
⚠️ सामान्य चुका
📝 सराव प्रश्न
20 बहुपर्यायी प्रश्न
स्पष्टीकरण: परमवीर चक्र हे भारतातील सर्वोच्च युद्धकालीन शौर्य पदक आहे.
स्पष्टीकरण: अशोक चक्र हे शांतताकालीन सर्वोच्च शौर्य पदक आहे.
स्पष्टीकरण: युद्धकालीन पुरस्कारांचा क्रम परमवीर चक्र, महावीर चक्र आणि वीर चक्र असा आहे.
स्पष्टीकरण: शांतताकालीन पुरस्कारांचा क्रम अशोक चक्र, कीर्ती चक्र आणि शौर्य चक्र असा आहे.
स्पष्टीकरण: मेजर सोमनाथ शर्मा यांना १९४७ च्या भारत-पाक युद्धात दाखवलेल्या शौर्यासाठी पहिले परमवीर चक्र मिळाले.
स्पष्टीकरण: शौर्य पुरस्कारांची घोषणा प्रजासत्ताक दिन (२६ जानेवारी) आणि स्वातंत्र्य दिन (१५ ऑगस्ट) च्या पूर्वसंध्येला केली जाते.
स्पष्टीकरण: अशोक चक्र हा शांतताकालीन पुरस्कार आहे.
स्पष्टीकरण: शौर्य पुरस्कार राष्ट्रपतींच्या हस्ते प्रदान केले जातात.
स्पष्टीकरण: कीर्ती चक्र हा शांतताकालीन शौर्य पुरस्कार आहे.
स्पष्टीकरण: वीर चक्र हे तिसऱ्या क्रमांकाचे युद्धकालीन शौर्य पदक आहे.
स्पष्टीकरण: शौर्य चक्र हे तिसऱ्या क्रमांकाचे शांतताकालीन शौर्य पदक आहे.
स्पष्टीकरण: शौर्य पुरस्कार हे युद्ध किंवा शांततेच्या काळात दाखवलेल्या अतुलनीय शौर्यासाठी दिले जातात.
स्पष्टीकरण: महावीर चक्र हा युद्धकालीन पुरस्कार आहे.
स्पष्टीकरण: शौर्य पुरस्कारांची अधिकृत सुरुवात २६ जानेवारी १९५० रोजी झाली.
स्पष्टीकरण: परमवीर चक्र हे युद्धभूमीवरील शौर्यासाठी दिले जाते.
स्पष्टीकरण: शांतताकालीन कारवायांसाठी कीर्ती चक्र किंवा शौर्य चक्र दिले जाते.
स्पष्टीकरण: मरणोत्तर म्हणजे व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर दिला जाणारा सन्मान.
स्पष्टीकरण: दिलेल्या सर्व पुरस्कारांच्या नावांत 'चक्र' हा शब्द येतो.
स्पष्टीकरण: शौर्य पुरस्कार सशस्त्र दलातील सदस्यांना आणि काही विशेष परिस्थितीत नागरिकांनाही दिले जाऊ शकतात.
स्पष्टीकरण: शौर्य पुरस्कारांचे मुख्य वर्गीकरण युद्धकालीन आणि शांतताकालीन असे आहे.