परिचय

इसवी सन पूर्व सहाव्या शतकात उत्तर भारतात १६ मोठ्या राज्यांचा उदय झाला, ज्यांना 'महाजनपदे' असे संबोधले जाते. हा काळ भारताच्या इतिहासात 'दुसरे नागरीकरण' म्हणून ओळखला जातो.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• १६ महाजनपदांची माहिती 'अंगुत्तर निकाय' या बौद्ध ग्रंथात मिळते.
• बहुतेक महाजनपदे गंगा-यमुना खोऱ्यात स्थित होती.
• मगध, कोसल, वत्स आणि अवंती ही चार प्रमुख शक्तिशाली राज्ये होती.
• या काळात नाण्यांचा (आहत नाणी) वापर सुरू झाला.
• राजेशाहीमध्ये राजा हा सर्वोच्च अधिकारी असे.

महत्त्वाची तथ्ये

• मगधची पहिली राजधानी 'राजगृह' (गिरिव्रज) होती.
• अश्मक हे एकमेव महाजनपद दक्षिण भारतात (गोदावरी खोरे) होते.
• गांधार आणि कंबोज ही महाजनपदे भारताच्या वायव्य सीमेवर होती.
• बिंबिसार हा मगधचा एक महत्त्वाचा राजा होता.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न