परिचय

हरित क्रांती म्हणजे कृषी उत्पादनात झालेली प्रचंड वाढ, जी प्रामुख्याने उच्च उत्पन्न देणाऱ्या बियाण्यांच्या वापरामुळे शक्य झाली. १९६० च्या दशकात भारताला अन्नधान्याच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण बनवण्यासाठी ही क्रांती महत्त्वाची ठरली.

सविस्तर माहिती

महत्त्वाच्या संज्ञा

महत्त्वाचे मुद्दे

• हरित क्रांतीचे जनक (जागतिक): नॉर्मन बोरलॉग.
• हरित क्रांतीचे जनक (भारत): डॉ. एम. एस. स्वामिनाथन.
• हरित क्रांतीचा सर्वाधिक फायदा गहू पिकाला झाला.
• पंजाब, हरियाणा आणि पश्चिम उत्तर प्रदेश हे राज्ये हरित क्रांतीचे केंद्र बनले.
• या क्रांतीमुळे भारत अन्नधान्य आयातीकडून निर्यातीकडे वळला.

महत्त्वाची तथ्ये

• हरित क्रांतीची सुरुवात १९६६-६७ मध्ये झाली.
• या क्रांतीला 'गहू क्रांती' असेही म्हटले जाते.
• दुसऱ्या हरित क्रांतीमध्ये कडधान्ये आणि तेलबियांच्या उत्पादनावर भर देण्यात आला.
• हरित क्रांतीमुळे ग्रामीण भागात रोजगाराच्या संधी वाढल्या.

उदाहरणे

🎯 परीक्षेसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

⚠️ सामान्य चुका

📝 सराव प्रश्न

20 बहुपर्यायी प्रश्न